ผู้ปกครอง

Etymology

From ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) +‎ ปกครอง (bpòk-krɔɔng, “to administer, to control, to direct, to rule; to guard, to protect”).

The second sense was probably first used on 11 November 1923, when the first book of the Civil and Commercial Code of Thailand was promulgated.

Pronunciation

Noun

ผู้ปกครอง • (pûu-bpòk-krɔɔng)

1. administrator, controller, director, ruler; guardian, protector.
   • Proverbs 6:7, KJV:

     โดยปราศจากผู้นำทาง ผู้ดูแล หรือผู้ปกครอง

     dooi bpràat-sà-jàak pûu-nam-taang pûu-duu-lɛɛ rʉ̌ʉ pûu-bpòk-krɔɔng

     Which having no guide, overseer, or ruler,

   • Exodus 22:28, KJV:

     อย่าด่าผู้เป็นพระหรือสาปแช่งผู้ปกครองชนชาติของเจ้าเลย

     yàa dàa pûu bpen prá rʉ̌ʉ sàap-chɛ̂ng pûu-bpòk-krɔɔng chon-châat kɔ̌ɔng jâo ləəi

     Thou shalt not revile the gods, nor curse the ruler of thy people.

   • 3 John 1:1, KJV:

     ข้าพเจ้าผู้ปกครองเรียนกายอัสที่รักผู้ซึ่งข้าพเจ้ารักเนื่องด้วยความจริงนั้น

     kâa-pá-jâao pûu-bpòk-krɔɔng riian gaai-ás tîi-rák pûu sʉ̂ng kâa-pá-jâao rák nʉ̂ʉang-dûai kwaam-jing nán

     The elder unto the wellbeloved Gaius, whom I love in the truth.

   • Titus 3:1, KJV:

     จงเตือนเขาให้นอบน้อมต่อผู้ปกครองบ้านเมืองและผู้มีอำนาจ ให้เชื่อฟังบรรดาพนักงานฝ่ายปกครอง และพร้อมที่จะปฏิบัติการดีทุกอย่าง

     jong dtʉʉan kǎo hâi nɔ̂ɔp-nɔ́ɔm dtɔ̀ɔ pûu-bpòk-krɔɔng bâan-mʉʉang lɛ́ pûu mii am-nâat hâi chʉ̂ʉa-fang ban-daa pá-nák-ngaan-fàai-bpòk-krɔɔng lɛ́ prɔ́ɔm tîi jà bpà-dtìt-bàt gaan dii túk-yàang

     Put them in mind to be subject to principalities and powers, to obey magistrates, to be ready to every good work,

1. (law) guardian: person entrusted by law with the care of a minor instead of its parents.
   • 1976, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๑๙:

     มาตรา ๑๕๘๕ บุคคลที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะและไม่มีบิดามารดาหรือบิดามารดาถูกถอนอำนาจปกครองเสียแล้วนั้นจะจัดให้มีผู้ปกครองขึ้นในระหว่างที่เป็นผู้เยาว์ก็ได้

     mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp hâa bùk-kon tîi yang mâi ban-lú ní-dtì-paa-wá lɛ́ mâi-mii bì-daa maan-daa rʉ̌ʉ bì-daa maan-daa tùuk tɔ̌ɔn am-nâat-bpòk-krɔɔng sǐia lɛ́ɛo nán jà jàt-hâi-mii pûu-bpòk-krɔɔng kʉ̂n nai rá-wàang tîi bpen pûu-yao gɔ̂ɔ-dâai

     Section 1585 A person who has not yet attained majority and has no father and mother or whose father and mother have been deprived of parental authority may be furnished with a guardian during his or her minority.

   • 1990, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๐) พ.ศ. ๒๕๓๓:

     มาตรา ๔๘ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๕๙๐ มาตรา ๑๕๙๑ และมาตรา ๑๕๙๒ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๑๕๙๐ ผู้ปกครองมีได้คราวหนึ่งเพียงคนเดียว แต่ในกรณีมีข้อกำหนดพินัยกรรมให้ตั้งผู้ปกครองหลายคน หรือเมื่อมีผู้ร้องขอโดยมีเหตุผลอันสมควร ให้ศาลมีอำนาจตั้งผู้ปกครองได้ตามจำนวนที่ศาลเห็นว่าจำเป็น ในกรณีที่ตั้งผู้ปกครองหลายคน ศาลจะกำหนดให้ผู้ปกครองเหล่านั้นกระทำการร่วมกันหรือกำหนดอำนาจเฉพาะสำหรับคนหนึ่ง ๆ ก็ได้

     mâat-dtraa sìi-sìp bpɛ̀ɛt hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi gâao-sìp mâat-dtraa mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi gâao-sìp èt lɛ́ mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi gâao-sìp sɔ̌ɔng hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi gâao-sìp pûu-bpòk-krɔɔng mii dâai kraao nʉ̀ng piiang kon diao dtɛ̀ɛ nai gà-rá-nii mii kɔ̂ɔ-gam-nòt pí-nai-gam hâi dtâng pûu-bpòk-krɔɔng lǎai kon rʉ̌ʉ mʉ̂ʉa mii pûu rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ dooi mii hèet-pǒn an sǒm-kuuan hâi sǎan mii am-nâat dtâng pûu-bpòk-krɔɔng dâai dtaam jam-nuuan tîi sǎan hěn wâa jam-bpen nai gà-rá-nii tîi dtâng pûu-bpòk-krɔɔng lǎai kon sǎan jà gam-nòt hâi pûu-bpòk-krɔɔng lào-nán grà-tam gaan rûuam gan rʉ̌ʉ gam-nòt am-nâat chà-pɔ́ sǎm-ràp kon nʉ̀ng nʉ̀ng gɔ̂ɔ-dâai

     Section 48 The provisions of Section 1590, Section 1591, and Section 1592 of the Civil and Commercial Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 1590 There can only be one guardian at a time. But in case a testamentary provision requires the appointment of several guardians or when anyone makes a request on reasonable grounds, the court shall have the power to appoint guardians in the number the court finds necessary. In the event that several guardians are appointed, the court may require those guardians to jointly act or may define specific powers for each of them.

2. (informal) person in charge of another, as parent, grandparent, relative, etc.
   • 2016, Yin Jianli, ยอดคุณแม่แน่กว่าครู 2, นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 75:

     การสื่อสารระหว่างผู้ปกครองกับครูเป็นการสร้างความเข้าใจต่อเด็ก

     gaan-sʉ̀ʉ-sǎan rá-wàang pûu-bpòk-krɔɔng gàp kruu bpen gaan-sâang kwaam-kâo-jai dtɔ̀ɔ dèk

     The communication between parents and teachers brings about understanding concerning children.

   • 2012, J-Juliet, My Lover War สงครามรักอันตรายผู้ชายพันธุ์เถื่อน, บงกช, →ISBN, page 131:

     นักเรียนและผู้ปกครองมาอยู่ที่หอประชุมพร้อมกัน

     nák-riian lɛ́ pûu-bpòk-krɔɔng maa yùu tîi hɔ̌ɔ-bprà-chum prɔ́ɔm-gan

     Students and parents were present together at the auditorium.