cuach
Irish
Pronunciation
- IPA(key): /kuəx/
Etymology 1
From Old Irish caí, cúach (“cuckoo”), caí (“act of weeping; wailing, lamentation”).
Noun
cuach f (genitive singular cuaiche, nominative plural cuacha)
- cuckoo
- (music, ~ (cheoil)) strain of music; snatch of song
- alto, falsetto (voice); whoop; (of horse) whinny; whine; sigh, sob
Declension
Second declension
|
Bare forms
|
Forms with the definite article
|
Derived terms
- banaltra na cuaiche (“meadow pipit”)
Etymology 2
From Old Irish cuäch, cúach (“cup, goblet, bowl”).
Noun
cuach m (genitive singular cuach, nominative plural cuacha)
Declension
First declension
|
Bare forms:
|
Forms with the definite article:
|
Derived terms
|
|
|
Etymology 3
From Old Irish cúach (“fastener, hook, buckle for cloak, hair, etc.; lock of hair, tress; hair”).
Noun
cuach f (genitive singular cuaiche, nominative plural cuacha)
- (of clothes, etc.) ball, bundle
- (of ribbons, etc.) bowknot
- (of hair) roll; tress, curl
- (of thatch) tuft, "latch"
- hug, embrace
Declension
Second declension
|
Bare forms
|
Forms with the definite article
|
Derived terms
- cuachmhargadh (“package deal”)
Verb
cuach (present analytic cuachann, future analytic cuachfaidh, verbal noun cuachadh, past participle cuachta)
Conjugation
| singular | plural | relative | autonomous | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | ||||
| indicative | present | cuachaim | cuachann tú; cuachair† |
cuachann sé, sí | cuachaimid | cuachann sibh | cuachann siad; cuachaid† |
a chuachann; a chuachas / a gcuachann*; a gcuachas* |
cuachtar |
| past | chuach mé; chuachas | chuach tú; chuachais | chuach sé, sí | chuachamar; chuach muid | chuach sibh; chuachabhair | chuach siad; chuachadar | a chuach / ar chuach* |
cuachadh | |
| past habitual | chuachainn | chuachtá | chuachadh sé, sí | chuachaimis; chuachadh muid | chuachadh sibh | chuachaidís; chuachadh siad | a chuachadh / ar chuachadh* |
chuachtaí | |
| future | cuachfaidh mé; cuachfad |
cuachfaidh tú; cuachfair† |
cuachfaidh sé, sí | cuachfaimid; cuachfaidh muid |
cuachfaidh sibh | cuachfaidh siad; cuachfaid† |
a chuachfaidh; a chuachfas / a gcuachfaidh*; a gcuachfas* |
cuachfar | |
| conditional | chuachfainn | chuachfá | chuachfadh sé, sí | chuachfaimis; chuachfadh muid | chuachfadh sibh | chuachfaidís; chuachfadh siad | a chuachfadh / ar chuachfadh* |
chuachfaí | |
| subjunctive | present | go gcuacha mé; go gcuachad† |
go gcuacha tú; go gcuachair† |
go gcuacha sé, sí | go gcuachaimid; go gcuacha muid |
go gcuacha sibh | go gcuacha siad; go gcuachaid† |
— | go gcuachtar |
| past | dá gcuachainn | dá gcuachtá | dá gcuachadh sé, sí | dá gcuachaimis; dá gcuachadh muid |
dá gcuachadh sibh | dá gcuachaidís; dá gcuachadh siad |
— | dá gcuachtaí | |
| imperative | cuachaim | cuach | cuachadh sé, sí | cuachaimis | cuachaigí; cuachaidh† |
cuachaidís | — | cuachtar | |
| verbal noun | cuachadh | ||||||||
| past participle | cuachta | ||||||||
* Indirect relative
† Archaic or dialect form
Etymology 4
Noun
cuach m (genitive singular cuaigh, nominative plural cuaigh)
- Alternative form of cuaifeach
Declension
First declension
|
Bare forms:
|
Forms with the definite article:
|
Mutation
| Irish mutation | ||
|---|---|---|
| Radical | Lenition | Eclipsis |
| cuach | chuach | gcuach |
| Note: Some of these forms may be hypothetical. Not every possible mutated form of every word actually occurs. | ||
Further reading
- "cuach" in Foclóir Gaeilge-Béarla, An Gúm, 1977, by Niall Ó Dónaill.
- “cuäch” in Dictionary of the Irish Language, Royal Irish Academy, 1913–76.
- “2 cúach” in Dictionary of the Irish Language, Royal Irish Academy, 1913–76.
- “2 caí” in Dictionary of the Irish Language, Royal Irish Academy, 1913–76.
- “1 cúach” in Dictionary of the Irish Language, Royal Irish Academy, 1913–76.
- Entries containing “cuach” in English-Irish Dictionary, An Gúm, 1959, by Tomás de Bhaldraithe.
- Entries containing “cuach” in New English-Irish Dictionary by Foras na Gaeilge.
Scottish Gaelic
Etymology 1
From Old Irish cuäch, cúach (“cup, goblet, bowl”).
Noun
Etymology 2
From Old Irish cúach (“fastener, hook, buckle for cloak, hair, etc.; lock of hair, tress; hair”).
Noun
Etymology 3
From Old Irish caí, cúach (“cuckoo”), caí (“act of weeping; wailing, lamentation”).
Noun
Mutation
| Scottish Gaelic mutation | |
|---|---|
| Radical | Lenition |
| cuach | chuach |
| Note: Some of these forms may be hypothetical. Not every possible mutated form of every word actually occurs. | |
Further reading
- “cuäch” in Dictionary of the Irish Language, Royal Irish Academy, 1913–76.
- “2 cúach” in Dictionary of the Irish Language, Royal Irish Academy, 1913–76.
- “2 caí” in Dictionary of the Irish Language, Royal Irish Academy, 1913–76.
- “1 cúach” in Dictionary of the Irish Language, Royal Irish Academy, 1913–76.