ढलना
Hindi
Etymology
| Hindi verb set |
|---|
| ढलना (ḍhalnā) |
| ढालना (ḍhālnā) |
From Sauraseni Prakrit 𑀠𑀮𑀤𑀺 (ḍhaladi), perhaps from Sanskrit ध्वरति (dhvarati).[1]
Pronunciation
- IPA(key): /ɖʱəl.nɑː/
Verb
ढलना • (ḍhalnā) (Urdu spelling ڈھلنا) (intransitive)
- to run down, pour out; flow; descend
- to tilt, lean
- to draw to a close
- Munir Niazi, आ गई याद शाम ढलते ही
- आ गई याद शाम ढलते ही
बुझ गया दिल चराग़ जलते ही- ā gaī yād śām ḍhalte hī
bujh gayā dil carāġ jalte hī - it was remembered only as the evening ended
the heart was extinguished only as the lamp was lit
- ā gaī yād śām ḍhalte hī
-
-
Conjugation
| Impersonal forms of ढलना (ḍhalnā) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Stem | ढल ḍhal | ||||
| Conjunctive | ढलकर, ढलके ḍhalkar, ḍhalke | ||||
| m | m obl, pl | f | f obl, pl | ||
| Infinitive | ढलना ḍhalnā |
ढलने ḍhalne |
ढलनी ḍhalnī |
ढलनीं ḍhalnī̃ | |
| Adjectival | imperf | ढलता ḍhaltā |
ढलते ḍhalte |
ढलती ḍhaltī |
ढलतीं ḍhaltī̃ |
| perf | ढला ḍhalā |
ढले ḍhale |
ढली ḍhalī |
ढलीं ḍhalī̃ | |
| Agentive | ढलनेवाला ḍhalnevālā |
ढलनेवाले ḍhalnevāle |
ढलनेवाली ḍhalnevālī |
ढलनेवालीं ḍhalnevālī̃ | |
| Conjugation of ढलना (ḍhalnā) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Person | Singular | Plural | |||||
| 1st person मैं |
2nd person तू |
3rd person यह/वह |
1st person हम |
2nd person तुम |
3rd person ये/वे/आप | ||
| Perfective | |||||||
| Simple | m | ढला ḍhalā |
ढला ḍhalā |
ढला ḍhalā |
ढले ḍhale |
ढले ḍhale |
ढले ḍhale |
| f | ढली ḍhalī |
ढली ḍhalī |
ढली ḍhalī |
ढलीं ḍhalī̃ |
ढलीं ḍhalī̃ |
ढलीं ḍhalī̃ | |
| Present | m | ढला हूँ ḍhalā hū̃ |
ढला है ḍhalā hai |
ढला है ḍhalā hai |
ढले हैं ḍhale ha͠i |
ढले हो ḍhale ho |
ढले हैं ḍhale ha͠i |
| f | ढली हूँ ḍhalī hū̃ |
ढली है ḍhalī hai |
ढली है ḍhalī hai |
ढलीं हैं ḍhalī̃ ha͠i |
ढलीं हो ḍhalī̃ ho |
ढलीं हैं ḍhalī̃ ha͠i | |
| Past | m | ढला था ḍhalā thā |
ढला था ḍhalā thā |
ढला था ḍhalā thā |
ढले थे ḍhale the |
ढले थे ḍhale the |
ढले थे ḍhale the |
| f | ढली थी ḍhalī thī |
ढली थी ḍhalī thī |
ढली थी ḍhalī thī |
ढलीं थीं ḍhalī̃ thī̃ |
ढलीं थीं ḍhalī̃ thī̃ |
ढलीं थीं ḍhalī̃ thī̃ | |
| Presumptive | m | ढला हूँगा ḍhalā hū̃gā |
ढला होगा ḍhalā hogā |
ढला होगा ḍhalā hogā |
ढले होंगे ḍhale hoṅge |
ढले होगे ḍhale hoge |
ढले होंगे ḍhale hoṅge |
| f | ढली हूँगा ḍhalī hū̃gā |
ढली होगा ḍhalī hogā |
ढली होगा ḍhalī hogā |
ढलीं होंगे ḍhalī̃ hoṅge |
ढलीं होगे ḍhalī̃ hoge |
ढलीं होंगे ḍhalī̃ hoṅge | |
| Subjunctive | m | ढला हूँ ḍhalā hū̃ |
ढला हो ḍhalā ho |
ढला हो ḍhalā ho |
ढले हों ḍhale hõ |
ढले हो ḍhale ho |
ढले हों ḍhale hõ |
| f | ढली हूँ ḍhalī hū̃ |
ढली हो ḍhalī ho |
ढली हो ḍhalī ho |
ढलीं हों ḍhalī̃ hõ |
ढलीं हो ḍhalī̃ ho |
ढलीं हों ḍhalī̃ hõ | |
| Imperfective | |||||||
| Present | m | ढलता ḍhaltā |
ढलता ḍhaltā |
ढलता ḍhaltā |
ढलते ḍhalte |
ढलते ḍhalte |
ढलते ḍhalte |
| f | ढलती ḍhaltī |
ढलती ḍhaltī |
ढलती ḍhaltī |
ढलतीं ḍhaltī̃ |
ढलतीं ḍhaltī̃ |
ढलतीं ḍhaltī̃ | |
| Present | m | ढलता हूँ ḍhaltā hū̃ |
ढलता है ḍhaltā hai |
ढलता है ḍhaltā hai |
ढलते हैं ḍhalte ha͠i |
ढलते हो ḍhalte ho |
ढलते हैं ḍhalte ha͠i |
| f | ढलती हूँ ḍhaltī hū̃ |
ढलती है ḍhaltī hai |
ढलती है ḍhaltī hai |
ढलतीं हैं ḍhaltī̃ ha͠i |
ढलतीं हो ḍhaltī̃ ho |
ढलतीं हैं ḍhaltī̃ ha͠i | |
| Past | m | ढलता था ḍhaltā thā |
ढलता था ḍhaltā thā |
ढलता था ḍhaltā thā |
ढलते थे ḍhalte the |
ढलते थे ḍhalte the |
ढलते थे ḍhalte the |
| f | ढलती थी ḍhaltī thī |
ढलती थी ḍhaltī thī |
ढलती थी ḍhaltī thī |
ढलतीं थीं ḍhaltī̃ thī̃ |
ढलतीं थीं ḍhaltī̃ thī̃ |
ढलतीं थीं ḍhaltī̃ thī̃ | |
| Presumptive | m | ढलता हूँगा ḍhaltā hū̃gā |
ढलता होगा ḍhaltā hogā |
ढलता होगा ḍhaltā hogā |
ढलते होंगे ḍhalte hoṅge |
ढलते होगे ḍhalte hoge |
ढलते होंगे ḍhalte hoṅge |
| f | ढलती हूँगी ḍhaltī hū̃gī |
ढलती होगी ḍhaltī hogī |
ढलती होगी ḍhaltī hogī |
ढलतीं होंगीं ḍhaltī̃ hoṅgī̃ |
ढलतीं होगीं ḍhaltī̃ hogī̃ |
ढलतीं होंगीं ḍhaltī̃ hoṅgī̃ | |
| Subjunctive | m | ढलता हूँ ḍhaltā hū̃ |
ढलता हो ḍhaltā ho |
ढलता हो ḍhaltā ho |
ढलते हों ḍhalte hõ |
ढलते हो ḍhalte ho |
ढलते हों ḍhalte hõ |
| f | ढलती हूँ ḍhaltī hū̃ |
ढलती हो ḍhaltī ho |
ढलती हो ḍhaltī ho |
ढलतीं हों ḍhaltī̃ hõ |
ढलतीं हो ḍhaltī̃ ho |
ढलतीं हों ḍhaltī̃ hõ | |
| Continuous | |||||||
| Present | m | ढल रहा हूँ ḍhal rahā hū̃ |
ढल रहा है ḍhal rahā hai |
ढल रहा है ḍhal rahā hai |
ढल रहे हैं ḍhal rahe ha͠i |
ढल रहे हो ḍhal rahe ho |
ढल रहे हैं ḍhal rahe ha͠i |
| f | ढल रही हूँ ḍhal rahī hū̃ |
ढल रही है ḍhal rahī hai |
ढल रही है ḍhal rahī hai |
ढल रहीं हैं ḍhal rahī̃ ha͠i |
ढल रहीं हो ḍhal rahī̃ ho |
ढल रहीं हैं ḍhal rahī̃ ha͠i | |
| Past | m | ढल रहा था ḍhal rahā thā |
ढल रहा था ḍhal rahā thā |
ढल रहा था ḍhal rahā thā |
ढल रहे थे ḍhal rahe the |
ढल रहे थे ḍhal rahe the |
ढल रहे थे ḍhal rahe the |
| f | ढल रही थी ḍhal rahī thī |
ढल रही थी ḍhal rahī thī |
ढल रही थी ḍhal rahī thī |
ढल रहीं थीं ḍhal rahī̃ thī̃ |
ढल रहीं थीं ḍhal rahī̃ thī̃ |
ढल रहीं थीं ḍhal rahī̃ thī̃ | |
| Presumptive | m | ढल रहा हूँगा ḍhal rahā hū̃gā |
ढल रहा होगा ḍhal rahā hogā |
ढल रहा होगा ḍhal rahā hogā |
ढल रहे होंगे ḍhal rahe hoṅge |
ढल रहे होगे ḍhal rahe hoge |
ढल रहे होंगे ḍhal rahe hoṅge |
| f | ढल रही हूँगा ḍhal rahī hū̃gā |
ढल रही होगा ḍhal rahī hogā |
ढल रही होगा ḍhal rahī hogā |
ढल रहीं होंगे ḍhal rahī̃ hoṅge |
ढल रहीं होगे ḍhal rahī̃ hoge |
ढल रहीं होंगे ḍhal rahī̃ hoṅge | |
| Subjunctive | m | ढल रहा हूँ ḍhal rahā hū̃ |
ढल रहा हो ḍhal rahā ho |
ढल रहा हो ḍhal rahā ho |
ढल रहे हों ḍhal rahe hõ |
ढल रहे हो ḍhal rahe ho |
ढल रहे हों ḍhal rahe hõ |
| f | ढल रही हूँ ḍhal rahī hū̃ |
ढल रही हो ḍhal rahī ho |
ढल रही हो ḍhal rahī ho |
ढल रहीं हों ḍhal rahī̃ hõ |
ढल रहीं हो ḍhal rahī̃ ho |
ढल रहीं हों ḍhal rahī̃ hõ | |
| Non-aspectual | |||||||
| Subjunctive | ढलूँ ḍhalū̃ |
ढले ḍhale |
ढले ḍhale |
ढलें ḍhalẽ |
ढलो ḍhalo |
ढलें ḍhalẽ | |
| Future | m | ढलूँगा ḍhalū̃gā |
ढलेगा ḍhalegā |
ढलेगा ḍhalegā |
ढलेंगे ḍhaleṅge |
ढलोगे ḍhaloge |
ढलेंगे ḍhaleṅge |
| f | ढलूँगी ḍhalū̃gī |
ढलेगी ḍhalegī |
ढलेगी ḍhalegī |
ढलेंगी ḍhaleṅgī |
ढलोगी ḍhalogī |
ढलेंगी ḍhaleṅgī | |
| Imperative | ढल ḍhal |
ढलो ḍhalo |
ढलिये / ढलिए ढलियेगा / ढलिएगा ḍhaliye / ḍhalie ḍhaliyegā / ḍhaliegā | ||||
References
- McGregor, Ronald Stuart (1993), “ढलना”, in The Oxford Hindi-English Dictionary, London: Oxford University Press
- ↑ Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “ḍhalati (5581)”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press
This article is issued from
Wiktionary.
The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike.
Additional terms may apply for the media files.