akha

See also: Akha

Xhosa

Verb

-âkha

  1. to build

Inflection

This verb needs an inflection-table template.


Zulu

Etymology

Cognate with Tsonga -aka.

Verb

-âkha

  1. (transitive) to build, to construct
  2. (transitive) to produce, to manufacture

Inflection

Tone HH
Infinitive ukwakha
Positive Negative
Infinitive ukwakha ukungakhi
Imperative
Simple + object concord
Singular yakha yakhe
Plural yakhani yakheni
Present
Positive absolute Positive relative Positive participial Negative absolute Negative relative Negative participial
1st singular ngiyakha, ngakha engakhayo, engakha ngakha angakhi engingakhi ngingakhi
2nd singular uyakha, wakha owakhayo, owakha wakha awakhi ongakhi ungakhi
1st plural siyakha, sakha esakhayo, esakha sakha asakhi esingakhi singakhi
2nd plural niyakha, nakha enakhayo, enakha nakha anakhi eningakhi ningakhi
Class 1 uyakha, wakha owakhayo, owakha akha akakhi ongakhi engakhi
Class 2 bayakha, bakha abakhayo, abakha bakha abakhi abangakhi bengakhi
Class 3 uyakha, wakha owakhayo, owakha wakha awakhi ongakhi ungakhi
Class 4 iyakha, akha eyakhayo, eyakha akha ayakhi engakhi ingakhi
Class 5 liyakha, lakha elakhayo, elakha lakha alakhi elingakhi lingakhi
Class 6 ayakha, akha akhayo, akha akha awakhi angakhi engakhi
Class 7 siyakha, sakha esakhayo, esakha sakha asakhi esingakhi singakhi
Class 8 ziyakha, zakha ezakhayo, ezakha zakha azakhi ezingakhi zingakhi
Class 9 iyakha, akha eyakhayo, eyakha akha ayakhi engakhi ingakhi
Class 10 ziyakha, zakha ezakhayo, ezakha zakha azakhi ezingakhi zingakhi
Class 11 luyakha, lwakha olwakhayo, olwakha lwakha alwakhi olungakhi lungakhi
Class 14 buyakha, bakha obakhayo, obakha bakha abakhi obungakhi bungakhi
Class 15 kuyakha, kwakha okwakhayo, okwakha kwakha akwakhi okungakhi kungakhi
Class 17 kuyakha, kwakha okwakhayo, okwakha kwakha akwakhi okungakhi kungakhi
Recent past
Positive absolute Positive relative Positive participial Negative absolute Negative relative Negative participial
1st singular ngakhile, ngakhē engakhile, engakhē ngakhile, ngakhē angakhanga engingakhanga ngingakhanga
2nd singular wakhile, wakhē owakhile, owakhē wakhile, wakhē awakhanga ongakhanga ungakhanga
1st plural sakhile, sakhē esakhile, esakhē sakhile, sakhē asakhanga esingakhanga singakhanga
2nd plural nakhile, nakhē enakhile, enakhē nakhile, nakhē anakhanga eningakhanga ningakhanga
Class 1 wakhile, wakhē owakhile, owakhē akhile, akhē akakhanga ongakhanga engakhanga
Class 2 bakhile, bakhē abakhile, abakhē bakhile, bakhē abakhanga abangakhanga bengakhanga
Class 3 wakhile, wakhē owakhile, owakhē wakhile, wakhē awakhanga ongakhanga ungakhanga
Class 4 akhile, akhē eyakhile, eyakhē akhile, akhē ayakhanga engakhanga ingakhanga
Class 5 lakhile, lakhē elakhile, elakhē lakhile, lakhē alakhanga elingakhanga lingakhanga
Class 6 akhile, akhē akhile, akhē akhile, akhē awakhanga angakhanga engakhanga
Class 7 sakhile, sakhē esakhile, esakhē sakhile, sakhē asakhanga esingakhanga singakhanga
Class 8 zakhile, zakhē ezakhile, ezakhē zakhile, zakhē azakhanga ezingakhanga zingakhanga
Class 9 akhile, akhē eyakhile, eyakhē akhile, akhē ayakhanga engakhanga ingakhanga
Class 10 zakhile, zakhē ezakhile, ezakhē zakhile, zakhē azakhanga ezingakhanga zingakhanga
Class 11 lwakhile, lwakhē olwakhile, olwakhē lwakhile, lwakhē alwakhanga olungakhanga lungakhanga
Class 14 bakhile, bakhē obakhile, obakhē bakhile, bakhē abakhanga obungakhanga bungakhanga
Class 15 kwakhile, kwakhē okwakhile, okwakhē kwakhile, kwakhē akwakhanga okungakhanga kungakhanga
Class 17 kwakhile, kwakhē okwakhile, okwakhē kwakhile, kwakhē akwakhanga okungakhanga kungakhanga
Remote past
Positive absolute Positive relative Positive participial Negative absolute Negative relative Negative participial
1st singular ngākha engākha ngākha angakhanga engingakhanga ngingakhanga
2nd singular wākha owākha wākha awakhanga ongakhanga ungakhanga
1st plural sākha esākha sākha asakhanga esingakhanga singakhanga
2nd plural nākha enākha nākha anakhanga eningakhanga ningakhanga
Class 1 wākha owākha ākha akakhanga ongakhanga engakhanga
Class 2 bākha abākha bākha abakhanga abangakhanga bengakhanga
Class 3 wākha owākha wākha awakhanga ongakhanga ungakhanga
Class 4 yākha eyākha yākha ayakhanga engakhanga ingakhanga
Class 5 lākha elākha lākha alakhanga elingakhanga lingakhanga
Class 6 ākha ākha ākha awakhanga angakhanga engakhanga
Class 7 sākha esākha sākha asakhanga esingakhanga singakhanga
Class 8 zākha ezākha zākha azakhanga ezingakhanga zingakhanga
Class 9 yākha eyākha yākha ayakhanga engakhanga ingakhanga
Class 10 zākha ezākha zākha azakhanga ezingakhanga zingakhanga
Class 11 lwākha olwākha lwākha alwakhanga olungakhanga lungakhanga
Class 14 bākha obākha bākha abakhanga obungakhanga bungakhanga
Class 15 kwākha okwākha kwākha akwakhanga okungakhanga kungakhanga
Class 17 kwākha okwākha kwākha akwakhanga okungakhanga kungakhanga
Potential
Positive absolute Positive relative Positive participial Negative absolute Negative relative Negative participial
1st singular ngingakha ngingakha ngingakhe ngingakhe
2nd singular ungakha ungakha ungakhe ungakhe
1st plural singakha singakha singakhe singakhe
2nd plural ningakha ningakha ningakhe ningakhe
Class 1 angakha engakha angakhe engakhe
Class 2 bangakha bengakha bangakhe bengakhe
Class 3 ungakha ungakha ungakhe ungakhe
Class 4 ingakha ingakha ingakhe ingakhe
Class 5 lingakha lingakha lingakhe lingakhe
Class 6 angakha engakha angakhe engakhe
Class 7 singakha singakha singakhe singakhe
Class 8 zingakha zingakha zingakhe zingakhe
Class 9 ingakha ingakha ingakhe ingakhe
Class 10 zingakha zingakha zingakhe zingakhe
Class 11 lungakha lungakha lungakhe lungakhe
Class 14 bungakha bungakha bungakhe bungakhe
Class 15 kungakha kungakha kungakhe kungakhe
Class 17 kungakha kungakha kungakhe kungakhe
Immediate future
Positive absolute Positive relative Positive participial Negative absolute Negative relative Negative participial
1st singular ngizokwakha engizokwakha ngizokwakha angizukwakha ngingezukwakha
2nd singular uzokwakha ozokwakha uzokwakha awuzukwakha ungezukwakha
1st plural sizokwakha esizokwakha sizokwakha asizukwakha singezukwakha
2nd plural nizokwakha enizokwakha nizokwakha anizukwakha ningezukwakha
Class 1 uzokwakha ozokwakha ezokwakha akazukwakha engezukwakha
Class 2 bazokwakha abazokwakha bezokwakha abazukwakha bengezukwakha
Class 3 uzokwakha ozokwakha uzokwakha awuzukwakha ungezukwakha
Class 4 izokwakha ezokwakha izokwakha ayizukwakha ingezukwakha
Class 5 lizokwakha elizokwakha lizokwakha alizukwakha lingezukwakha
Class 6 azokwakha azokwakha ezokwakha awazukwakha engezukwakha
Class 7 sizokwakha esizokwakha sizokwakha asizukwakha singezukwakha
Class 8 zizokwakha ezizokwakha zizokwakha azizukwakha zingezukwakha
Class 9 izokwakha ezokwakha izokwakha ayizukwakha ingezukwakha
Class 10 zizokwakha ezizokwakha zizokwakha azizukwakha zingezukwakha
Class 11 luzokwakha oluzokwakha luzokwakha aluzukwakha lungezukwakha
Class 14 buzokwakha obuzokwakha buzokwakha abuzukwakha bungezukwakha
Class 15 kuzokwakha okuzokwakha kuzokwakha akuzukwakha kungezukwakha
Class 17 kuzokwakha okuzokwakha kuzokwakha akuzukwakha kungezukwakha
Remote future
Positive absolute Positive relative Positive participial Negative absolute Negative relative Negative participial
1st singular ngiyokwakha engiyokwakha ngiyokwakha angiyukwakha ngingeyukwakha
2nd singular uyokwakha oyokwakha uyokwakha awuyukwakha ungeyukwakha
1st plural siyokwakha esiyokwakha siyokwakha asiyukwakha singeyukwakha
2nd plural niyokwakha eniyokwakha niyokwakha aniyukwakha ningeyukwakha
Class 1 uyokwakha oyokwakha eyokwakha akayukwakha engeyukwakha
Class 2 bayokwakha abayokwakha beyokwakha abayukwakha bengeyukwakha
Class 3 uyokwakha oyokwakha uyokwakha awuyukwakha ungeyukwakha
Class 4 iyokwakha eyokwakha iyokwakha ayiyukwakha ingeyukwakha
Class 5 liyokwakha eliyokwakha liyokwakha aliyukwakha lingeyukwakha
Class 6 ayokwakha ayokwakha eyokwakha awayukwakha engeyukwakha
Class 7 siyokwakha esiyokwakha siyokwakha asiyukwakha singeyukwakha
Class 8 ziyokwakha eziyokwakha ziyokwakha aziyukwakha zingeyukwakha
Class 9 iyokwakha eyokwakha iyokwakha ayiyukwakha ingeyukwakha
Class 10 ziyokwakha eziyokwakha ziyokwakha aziyukwakha zingeyukwakha
Class 11 luyokwakha oluyokwakha luyokwakha aluyukwakha lungeyukwakha
Class 14 buyokwakha obuyokwakha buyokwakha abuyukwakha bungeyukwakha
Class 15 kuyokwakha okuyokwakha kuyokwakha akuyukwakha kungeyukwakha
Class 17 kuyokwakha okuyokwakha kuyokwakha akuyukwakha kungeyukwakha
Present subjunctive
Positive Negative
1st singular ngakhe ngingakhi
2nd singular wakhe ungakhi
1st plural sakhe singakhi
2nd plural nakhe ningakhi
Class 1 akhe angakhi
Class 2 bakhe bangakhi
Class 3 wakhe ungakhi
Class 4 akhe ingakhi
Class 5 lakhe lingakhi
Class 6 akhe angakhi
Class 7 sakhe singakhi
Class 8 zakhe zingakhi
Class 9 akhe ingakhi
Class 10 zakhe zingakhi
Class 11 lwakhe lungakhi
Class 14 bakhe bungakhi
Class 15 kwakhe kungakhi
Class 17 kwakhe kungakhi
Past subjunctive
Positive Negative
1st singular ngakha angakha
2nd singular wakha awakha
1st plural sakha asakha
2nd plural nakha anakha
Class 1 wakha akakha
Class 2 bakha abakha
Class 3 wakha awakha
Class 4 yakha ayakha
Class 5 lakha alakha
Class 6 akha awakha
Class 7 sakha asakha
Class 8 zakha azakha
Class 9 yakha ayakha
Class 10 zakha azakha
Class 11 lwakha alwakha
Class 14 bakha abakha
Class 15 kwakha akwakha
Class 17 kwakha akwakha

Derived terms

  • -akhela (applicative)
  • -akhisa (causative)
  • -akhayakha (diminutive)
  • -akhisisa (intensive)
  • -akheka (neuter-passive)
  • -akhiwa (passive)
  • -akhelela (perfective)
  • -akhana (reciprocal)

References

This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.