मनुष्य
Hindi
Etymology
From Sanskrit मनुष्य (mánuṣya). Ultimately from a derivative of Proto-Indo-European *man-. Compare Avestan 𐬨𐬀𐬥𐬱 (manš).
Pronunciation
- IPA(key): /məˈnʊ.ʂjə/
Noun
मनुष्य • (manuṣya) m (Urdu spelling منشیہ)
- human being, man; a descendant of Manu
- प्रति मनुष्य मरणशील है।
- prati manuṣya maraṇśīl hai.
- Every human being is mortal.
-
Declension
| Declension of मनुष्य | ||
|---|---|---|
| Singular | Plural | |
| Direct | मनुष्य (manuṣya) | मनुष्य (manuṣya) |
| Oblique | मनुष्य (manuṣya) | मनुष्यों (manuṣyõ) |
| Vocative | मनुष्य (manuṣya) | मनुष्यो (manuṣyo) |
Synonyms
- See Thesaurus:मनुष्य
Hypernyms
- स्तनपायी (stanpāyī)
References
- Hardev Bahri (accessed 10-18-2012), “Learners' Hindi-English Dictionary”, in (Please provide the title of the work)
Marathi
Etymology
Noun
मनुष्य • (manuṣya) n
Noun
मनुष्य • (manuṣya) m
- a man
References
- Maxine Berntsen (1982-1983), “मनुष्य”, in A Basic Marathi-English Dictionary, New Delhi: American Institute of Indian Studies
- James Thomas Molesworth (1857), “मनुष्य”, in A dictionary, Marathi and English, Bombay: Printed for government at the Bombay Education Society's Press
Sanskrit
Etymology
Ultimately from a derivative of Proto-Indo-European *man-. Compare Avestan 𐬨𐬀𐬥𐬱 (manš). Compare also मनु (manu).
Pronunciation
Adjective
मनुष्य • (manuṣyá)
Declension
| Masculine a-stem declension of मनुष्य | |||
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | मनुष्यः (manuṣyaḥ) | ||
| Gen. sg. | मनुष्यस्य (manuṣyasya) | ||
| Singular | Dual | Plural | |
| Nominative | मनुष्यः (manuṣyaḥ) | मनुष्यौ (manuṣyau) | मनुष्याः (manuṣyāḥ) |
| Vocative | मनुष्य (manuṣya) | मनुष्यौ (manuṣyau) | मनुष्याः (manuṣyāḥ) |
| Accusative | मनुष्यम् (manuṣyam) | मनुष्यौ (manuṣyau) | मनुष्यान् (manuṣyān) |
| Instrumental | मनुष्येण (manuṣyeṇa) | मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) | मनुष्यैः (manuṣyaiḥ) |
| Dative | मनुष्याय (manuṣyāya) | मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) | मनुष्येभ्यः (manuṣyebhyaḥ) |
| Ablative | मनुष्यात् (manuṣyāt) | मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) | मनुष्येभ्यः (manuṣyebhyaḥ) |
| Genitive | मनुष्यस्य (manuṣyasya) | मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) | मनुष्याणाम् (manuṣyāṇām) |
| Locative | मनुष्ये (manuṣye) | मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) | मनुष्येषु (manuṣyeṣu) |
| Feminine ā-stem declension of मनुष्य | |||
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | मनुष्या (manuṣyā) | ||
| Gen. sg. | मनुष्यायाः (manuṣyāyāḥ) | ||
| Singular | Dual | Plural | |
| Nominative | मनुष्या (manuṣyā) | मनुष्ये (manuṣye) | मनुष्याः (manuṣyāḥ) |
| Vocative | मनुष्ये (manuṣye) | मनुष्ये (manuṣye) | मनुष्याः (manuṣyāḥ) |
| Accusative | मनुष्याम् (manuṣyām) | मनुष्ये (manuṣye) | मनुष्याः (manuṣyāḥ) |
| Instrumental | मनुष्यया (manuṣyayā) | मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) | मनुष्याभिः (manuṣyābhiḥ) |
| Dative | मनुष्यायै (manuṣyāyai) | मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) | मनुष्याभ्यः (manuṣyābhyaḥ) |
| Ablative | मनुष्यायाः (manuṣyāyāḥ) | मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) | मनुष्याभ्यः (manuṣyābhyaḥ) |
| Genitive | मनुष्यायाः (manuṣyāyāḥ) | मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) | मनुष्याणाम् (manuṣyāṇām) |
| Locative | मनुष्यायाम् (manuṣyāyām) | मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) | मनुष्यासु (manuṣyāsu) |
| Neuter a-stem declension of मनुष्य | |||
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | मनुष्यम् (manuṣyam) | ||
| Gen. sg. | मनुष्यस्य (manuṣyasya) | ||
| Singular | Dual | Plural | |
| Nominative | मनुष्यम् (manuṣyam) | मनुष्ये (manuṣye) | मनुष्याणि (manuṣyāṇi) |
| Vocative | मनुष्य (manuṣya) | मनुष्ये (manuṣye) | मनुष्याणि (manuṣyāṇi) |
| Accusative | मनुष्यम् (manuṣyam) | मनुष्ये (manuṣye) | मनुष्याणि (manuṣyāṇi) |
| Instrumental | मनुष्येण (manuṣyeṇa) | मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) | मनुष्यैः (manuṣyaiḥ) |
| Dative | मनुष्याय (manuṣyāya) | मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) | मनुष्येभ्यः (manuṣyebhyaḥ) |
| Ablative | मनुष्यात् (manuṣyāt) | मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) | मनुष्येभ्यः (manuṣyebhyaḥ) |
| Genitive | मनुष्यस्य (manuṣyasya) | मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) | मनुष्याणाम् (manuṣyāṇām) |
| Locative | मनुष्ये (manuṣye) | मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) | मनुष्येषु (manuṣyeṣu) |
Noun
मनुष्य • (manuṣyá) m
- a man, human being
- a man (as opposed to woman)
- a husband
- a class of deceased ancestors (those who receive the पिण्ड (piṇḍa) offering)
Declension
| Masculine a-stem declension of मनुष्य | |||
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | मनुष्यः (manuṣyaḥ) | ||
| Gen. sg. | मनुष्यस्य (manuṣyasya) | ||
| Singular | Dual | Plural | |
| Nominative | मनुष्यः (manuṣyaḥ) | मनुष्यौ (manuṣyau) | मनुष्याः (manuṣyāḥ) |
| Vocative | मनुष्य (manuṣya) | मनुष्यौ (manuṣyau) | मनुष्याः (manuṣyāḥ) |
| Accusative | मनुष्यम् (manuṣyam) | मनुष्यौ (manuṣyau) | मनुष्यान् (manuṣyān) |
| Instrumental | मनुष्येण (manuṣyeṇa) | मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) | मनुष्यैः (manuṣyaiḥ) |
| Dative | मनुष्याय (manuṣyāya) | मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) | मनुष्येभ्यः (manuṣyebhyaḥ) |
| Ablative | मनुष्यात् (manuṣyāt) | मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) | मनुष्येभ्यः (manuṣyebhyaḥ) |
| Genitive | मनुष्यस्य (manuṣyasya) | मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) | मनुष्याणाम् (manuṣyāṇām) |
| Locative | मनुष्ये (manuṣye) | मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) | मनुष्येषु (manuṣyeṣu) |
Descendants
- Assamese: মুনিহ (munih)
- Bengali: মানুষী (manuśi)
- → Rohingya: manúic
- → Hindi: मनुष्य (manuṣya)
- → Indonesian: manusia
- → Malay: manusia
- → Malayalam: മനുഷ്യന് (manuṣyan)
- → Maranao: manosiya
- Maharastri Prakrit: 𑀫𑀸𑀡𑀼𑀲 (māṇusa)
- Nepali: मानिस (mānis)
- Pali: manussa
- Punjabi: ਮਨੁੱਖ (manukkha)
- Romani: manush
- Romani: mursh
- → Tagalog: manusya
- → Telugu: మనిషి (maniṣi)
- → Thai: มนุษย์ (má-nút)
- → Urdu: منشیہ (manuṣya)
References
- Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, page 0784
This article is issued from
Wiktionary.
The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike.
Additional terms may apply for the media files.