धकेलना

Hindi

Etymology

Compare Sanskrit धक्कयति (dhakkayati, “to annihilate, destroy”). Probably from धक्का (dhakkā, “shove, push”).

Pronunciation

IPA^(key): /d̪ʱə.keːl.nɑː/

Verb

धकेलना • (dhakelnā) (transitive)

to shove, push
यहाँ धकेलना बिल्कुल नाजायज़ है।
yahā̃ dhakelnā bilkul nājāyaz hai.
Shoving is strictly prohibited here.

Synonym: धक्का देना (dhakkā denā)

Conjugation

Impersonal forms of धकेलना (dhakelnā)
Stem		धकेल dhakel
Conjunctive		धकेलकर, धकेलके dhakelkar, dhakelke
		m	m obl, pl	f	f obl, pl
Infinitive		धकेलना dhakelnā	धकेलने dhakelne	धकेलनी dhakelnī	धकेलनीं dhakelnī̃
Adjectival	imperf	धकेलता dhakeltā	धकेलते dhakelte	धकेलती dhakeltī	धकेलतीं dhakeltī̃
Adjectival	perf	धकेला dhakelā	धकेले dhakele	धकेली dhakelī	धकेलीं dhakelī̃
Agentive		धकेलनेवाला dhakelnevālā	धकेलनेवाले dhakelnevāle	धकेलनेवाली dhakelnevālī	धकेलनेवालीं dhakelnevālī̃

Conjugation of धकेलना (dhakelnā)
Person		Singular			Plural
Person		1^st person मैं	2^nd person तू	3^rd person यह/वह	1^st person हम	2^nd person तुम	3^rd person ये/वे/आप
Perfective
Simple	m	धकेला dhakelā	धकेला dhakelā	धकेला dhakelā	धकेले dhakele	धकेले dhakele	धकेले dhakele
Simple	f	धकेली dhakelī	धकेली dhakelī	धकेली dhakelī	धकेलीं dhakelī̃	धकेलीं dhakelī̃	धकेलीं dhakelī̃
Present	m	धकेला हूँ dhakelā hū̃	धकेला है dhakelā hai	धकेला है dhakelā hai	धकेले हैं dhakele ha͠i	धकेले हो dhakele ho	धकेले हैं dhakele ha͠i
Present	f	धकेली हूँ dhakelī hū̃	धकेली है dhakelī hai	धकेली है dhakelī hai	धकेलीं हैं dhakelī̃ ha͠i	धकेलीं हो dhakelī̃ ho	धकेलीं हैं dhakelī̃ ha͠i
Past	m	धकेला था dhakelā thā	धकेला था dhakelā thā	धकेला था dhakelā thā	धकेले थे dhakele the	धकेले थे dhakele the	धकेले थे dhakele the
Past	f	धकेली थी dhakelī thī	धकेली थी dhakelī thī	धकेली थी dhakelī thī	धकेलीं थीं dhakelī̃ thī̃	धकेलीं थीं dhakelī̃ thī̃	धकेलीं थीं dhakelī̃ thī̃
Presumptive	m	धकेला हूँगा dhakelā hū̃gā	धकेला होगा dhakelā hogā	धकेला होगा dhakelā hogā	धकेले होंगे dhakele hoṅge	धकेले होगे dhakele hoge	धकेले होंगे dhakele hoṅge
Presumptive	f	धकेली हूँगा dhakelī hū̃gā	धकेली होगा dhakelī hogā	धकेली होगा dhakelī hogā	धकेलीं होंगे dhakelī̃ hoṅge	धकेलीं होगे dhakelī̃ hoge	धकेलीं होंगे dhakelī̃ hoṅge
Subjunctive	m	धकेला हूँ dhakelā hū̃	धकेला हो dhakelā ho	धकेला हो dhakelā ho	धकेले हों dhakele hõ	धकेले हो dhakele ho	धकेले हों dhakele hõ
Subjunctive	f	धकेली हूँ dhakelī hū̃	धकेली हो dhakelī ho	धकेली हो dhakelī ho	धकेलीं हों dhakelī̃ hõ	धकेलीं हो dhakelī̃ ho	धकेलीं हों dhakelī̃ hõ
Imperfective
Present	m	धकेलता dhakeltā	धकेलता dhakeltā	धकेलता dhakeltā	धकेलते dhakelte	धकेलते dhakelte	धकेलते dhakelte
Present	f	धकेलती dhakeltī	धकेलती dhakeltī	धकेलती dhakeltī	धकेलतीं dhakeltī̃	धकेलतीं dhakeltī̃	धकेलतीं dhakeltī̃
Present	m	धकेलता हूँ dhakeltā hū̃	धकेलता है dhakeltā hai	धकेलता है dhakeltā hai	धकेलते हैं dhakelte ha͠i	धकेलते हो dhakelte ho	धकेलते हैं dhakelte ha͠i
Present	f	धकेलती हूँ dhakeltī hū̃	धकेलती है dhakeltī hai	धकेलती है dhakeltī hai	धकेलतीं हैं dhakeltī̃ ha͠i	धकेलतीं हो dhakeltī̃ ho	धकेलतीं हैं dhakeltī̃ ha͠i
Past	m	धकेलता था dhakeltā thā	धकेलता था dhakeltā thā	धकेलता था dhakeltā thā	धकेलते थे dhakelte the	धकेलते थे dhakelte the	धकेलते थे dhakelte the
Past	f	धकेलती थी dhakeltī thī	धकेलती थी dhakeltī thī	धकेलती थी dhakeltī thī	धकेलतीं थीं dhakeltī̃ thī̃	धकेलतीं थीं dhakeltī̃ thī̃	धकेलतीं थीं dhakeltī̃ thī̃
Presumptive	m	धकेलता हूँगा dhakeltā hū̃gā	धकेलता होगा dhakeltā hogā	धकेलता होगा dhakeltā hogā	धकेलते होंगे dhakelte hoṅge	धकेलते होगे dhakelte hoge	धकेलते होंगे dhakelte hoṅge
Presumptive	f	धकेलती हूँगी dhakeltī hū̃gī	धकेलती होगी dhakeltī hogī	धकेलती होगी dhakeltī hogī	धकेलतीं होंगीं dhakeltī̃ hoṅgī̃	धकेलतीं होगीं dhakeltī̃ hogī̃	धकेलतीं होंगीं dhakeltī̃ hoṅgī̃
Subjunctive	m	धकेलता हूँ dhakeltā hū̃	धकेलता हो dhakeltā ho	धकेलता हो dhakeltā ho	धकेलते हों dhakelte hõ	धकेलते हो dhakelte ho	धकेलते हों dhakelte hõ
Subjunctive	f	धकेलती हूँ dhakeltī hū̃	धकेलती हो dhakeltī ho	धकेलती हो dhakeltī ho	धकेलतीं हों dhakeltī̃ hõ	धकेलतीं हो dhakeltī̃ ho	धकेलतीं हों dhakeltī̃ hõ
Continuous
Present	m	धकेल रहा हूँ dhakel rahā hū̃	धकेल रहा है dhakel rahā hai	धकेल रहा है dhakel rahā hai	धकेल रहे हैं dhakel rahe ha͠i	धकेल रहे हो dhakel rahe ho	धकेल रहे हैं dhakel rahe ha͠i
Present	f	धकेल रही हूँ dhakel rahī hū̃	धकेल रही है dhakel rahī hai	धकेल रही है dhakel rahī hai	धकेल रहीं हैं dhakel rahī̃ ha͠i	धकेल रहीं हो dhakel rahī̃ ho	धकेल रहीं हैं dhakel rahī̃ ha͠i
Past	m	धकेल रहा था dhakel rahā thā	धकेल रहा था dhakel rahā thā	धकेल रहा था dhakel rahā thā	धकेल रहे थे dhakel rahe the	धकेल रहे थे dhakel rahe the	धकेल रहे थे dhakel rahe the
Past	f	धकेल रही थी dhakel rahī thī	धकेल रही थी dhakel rahī thī	धकेल रही थी dhakel rahī thī	धकेल रहीं थीं dhakel rahī̃ thī̃	धकेल रहीं थीं dhakel rahī̃ thī̃	धकेल रहीं थीं dhakel rahī̃ thī̃
Presumptive	m	धकेल रहा हूँगा dhakel rahā hū̃gā	धकेल रहा होगा dhakel rahā hogā	धकेल रहा होगा dhakel rahā hogā	धकेल रहे होंगे dhakel rahe hoṅge	धकेल रहे होगे dhakel rahe hoge	धकेल रहे होंगे dhakel rahe hoṅge
Presumptive	f	धकेल रही हूँगा dhakel rahī hū̃gā	धकेल रही होगा dhakel rahī hogā	धकेल रही होगा dhakel rahī hogā	धकेल रहीं होंगे dhakel rahī̃ hoṅge	धकेल रहीं होगे dhakel rahī̃ hoge	धकेल रहीं होंगे dhakel rahī̃ hoṅge
Subjunctive	m	धकेल रहा हूँ dhakel rahā hū̃	धकेल रहा हो dhakel rahā ho	धकेल रहा हो dhakel rahā ho	धकेल रहे हों dhakel rahe hõ	धकेल रहे हो dhakel rahe ho	धकेल रहे हों dhakel rahe hõ
Subjunctive	f	धकेल रही हूँ dhakel rahī hū̃	धकेल रही हो dhakel rahī ho	धकेल रही हो dhakel rahī ho	धकेल रहीं हों dhakel rahī̃ hõ	धकेल रहीं हो dhakel rahī̃ ho	धकेल रहीं हों dhakel rahī̃ hõ
Non-aspectual
Subjunctive		धकेलूँ dhakelū̃	धकेले dhakele	धकेले dhakele	धकेलें dhakelẽ	धकेलो dhakelo	धकेलें dhakelẽ
Future	m	धकेलूँगा dhakelū̃gā	धकेलेगा dhakelegā	धकेलेगा dhakelegā	धकेलेंगे dhakeleṅge	धकेलोगे dhakeloge	धकेलेंगे dhakeleṅge
Future	f	धकेलूँगी dhakelū̃gī	धकेलेगी dhakelegī	धकेलेगी dhakelegī	धकेलेंगी dhakeleṅgī	धकेलोगी dhakelogī	धकेलेंगी dhakeleṅgī
Imperative			धकेल dhakel			धकेलो dhakelo	धकेलिये / धकेलिए धकेलियेगा / धकेलिएगा dhakeliye / dhakelie dhakeliyegā / dhakeliegā

References

McGregor, Ronald Stuart (1993), “धकेलना”, in The Oxford Hindi-English Dictionary, London: Oxford University Press
Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “dhakk (6701)”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press

This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.