इष्ट
Sanskrit
Pronunciation
Etymology 1
From Proto-Indo-European *h₂istós, from *h₂eys- (“to want, to wish”).
Adjective
इष्ट • (iṣṭá)
Noun
इष्ट • (iṣṭa) m
- lover, husband
- castor oil plant (Ricinus communis) L.
Noun
इष्ट • (iṣṭá) n
Etymology 2
From Proto-Indo-European *Hiǵ-tó-s (“worshipped”), from *Hyeǵ- (“to worship”), whence also यजति (yajati). The Sanskrit root is यज् (yaj).
Adjective
इष्ट • (iṣṭá)
- worshipped with sacrifices
Declension
| Masculine a-stem declension of इष्ट | |||
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | इष्टः (iṣṭaḥ) | ||
| Gen. sg. | इष्टस्य (iṣṭasya) | ||
| Singular | Dual | Plural | |
| Nominative | इष्टः (iṣṭaḥ) | इष्टौ (iṣṭau) | इष्टाः (iṣṭāḥ) |
| Vocative | इष्ट (iṣṭa) | इष्टौ (iṣṭau) | इष्टाः (iṣṭāḥ) |
| Accusative | इष्टम् (iṣṭam) | इष्टौ (iṣṭau) | इष्टान् (iṣṭān) |
| Instrumental | इष्टेन (iṣṭena) | इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) | इष्टैः (iṣṭaiḥ) |
| Dative | इष्टाय (iṣṭāya) | इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) | इष्टेभ्यः (iṣṭebhyaḥ) |
| Ablative | इष्टात् (iṣṭāt) | इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) | इष्टेभ्यः (iṣṭebhyaḥ) |
| Genitive | इष्टस्य (iṣṭasya) | इष्टयोः (iṣṭayoḥ) | इष्टानाम् (iṣṭānām) |
| Locative | इष्टे (iṣṭe) | इष्टयोः (iṣṭayoḥ) | इष्टेषु (iṣṭeṣu) |
| Feminine ā-stem declension of इष्ट | |||
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | इष्टा (iṣṭā) | ||
| Gen. sg. | इष्टायाः (iṣṭāyāḥ) | ||
| Singular | Dual | Plural | |
| Nominative | इष्टा (iṣṭā) | इष्टे (iṣṭe) | इष्टाः (iṣṭāḥ) |
| Vocative | इष्टे (iṣṭe) | इष्टे (iṣṭe) | इष्टाः (iṣṭāḥ) |
| Accusative | इष्टाम् (iṣṭām) | इष्टे (iṣṭe) | इष्टाः (iṣṭāḥ) |
| Instrumental | इष्टया (iṣṭayā) | इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) | इष्टाभिः (iṣṭābhiḥ) |
| Dative | इष्टायै (iṣṭāyai) | इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) | इष्टाभ्यः (iṣṭābhyaḥ) |
| Ablative | इष्टायाः (iṣṭāyāḥ) | इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) | इष्टाभ्यः (iṣṭābhyaḥ) |
| Genitive | इष्टायाः (iṣṭāyāḥ) | इष्टयोः (iṣṭayoḥ) | इष्टानाम् (iṣṭānām) |
| Locative | इष्टायाम् (iṣṭāyām) | इष्टयोः (iṣṭayoḥ) | इष्टासु (iṣṭāsu) |
| Neuter a-stem declension of इष्ट | |||
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | इष्टम् (iṣṭam) | ||
| Gen. sg. | इष्टस्य (iṣṭasya) | ||
| Singular | Dual | Plural | |
| Nominative | इष्टम् (iṣṭam) | इष्टे (iṣṭe) | इष्टानि (iṣṭāni) |
| Vocative | इष्ट (iṣṭa) | इष्टे (iṣṭe) | इष्टानि (iṣṭāni) |
| Accusative | इष्टम् (iṣṭam) | इष्टे (iṣṭe) | इष्टानि (iṣṭāni) |
| Instrumental | इष्टेन (iṣṭena) | इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) | इष्टैः (iṣṭaiḥ) |
| Dative | इष्टाय (iṣṭāya) | इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) | इष्टेभ्यः (iṣṭebhyaḥ) |
| Ablative | इष्टात् (iṣṭāt) | इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) | इष्टेभ्यः (iṣṭebhyaḥ) |
| Genitive | इष्टस्य (iṣṭasya) | इष्टयोः (iṣṭayoḥ) | इष्टानाम् (iṣṭānām) |
| Locative | इष्टे (iṣṭe) | इष्टयोः (iṣṭayoḥ) | इष्टेषु (iṣṭeṣu) |
References
- Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, page 169
This article is issued from
Wiktionary.
The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike.
Additional terms may apply for the media files.