دبر
See also: دتر
Arabic
Etymology 1
From the root د ب ر (d-b-r); compare دُبْر (dubr, “back”).
Verb
دَبَرَ • (dabara) I, non-past يَدْبُرُ (yadburu)
Conjugation
Conjugation of
دَبَرَ
(form-I sound, verbal noun دُبُور)| verbal noun الْمَصْدَر |
dubūr | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| active participle اِسْم الْفَاعِل |
dābir | |||||||||||
| passive participle اِسْم الْمَفْعُول |
مَدْبُور madbūr | |||||||||||
| active voice الْفِعْل الْمَعْلُوم | ||||||||||||
| singular الْمُفْرَد |
dual الْمُثَنَّى |
plural الْجَمْع | ||||||||||
| 1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب | |||||
| past (perfect) indicative الْمَاضِي |
m | dabartu |
dabarta |
دَبَرَ dabara |
دَبَرْتُمَا dabartumā |
دَبَرَا dabarā |
dabarnā |
dabartum |
dabarū | |||
| f | dabarti |
dabarat |
دَبَرَتَا dabaratā |
dabartunna |
dabarna | |||||||
| non-past (imperfect) indicative الْمُضَارِع |
m | ʾadburu |
tadburu |
yadburu |
تَدْبُرَانِ tadburāni |
يَدْبُرَانِ yadburāni |
nadburu |
tadburūna |
yadburūna | |||
| f | tadburīna |
tadburu |
تَدْبُرَانِ tadburāni |
tadburna |
yadburna | |||||||
| subjunctive الْمُضَارِع الْمَنْصُوب |
m | ʾadbura |
tadbura |
yadbura |
تَدْبُرَا tadburā |
يَدْبُرَا yadburā |
nadbura |
تَدْبُرُوا tadburū |
يَدْبُرُوا yadburū | |||
| f | tadburī |
tadbura |
تَدْبُرَا tadburā |
tadburna |
yadburna | |||||||
| jussive الْمُضَارِع الْمَجْزُوم |
m | ʾadbur |
tadbur |
yadbur |
تَدْبُرَا tadburā |
يَدْبُرَا yadburā |
nadbur |
تَدْبُرُوا tadburū |
يَدْبُرُوا yadburū | |||
| f | tadburī |
tadbur |
تَدْبُرَا tadburā |
tadburna |
yadburna | |||||||
| imperative الْأَمْر |
m | udbur |
اُدْبُرَا udburā |
اُدْبُرُوا udburū |
||||||||
| f | udburī |
udburna | ||||||||||
| passive voice الْفِعْل الْمَجْهُول | ||||||||||||
| singular الْمُفْرَد |
dual الْمُثَنَّى |
plural الْجَمْع | ||||||||||
| 1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب | |||||
| past (perfect) indicative الْمَاضِي |
m | — | — | دُبِرَ dubira |
— | — | — | — | — | |||
| f | — | — | — | — | — | |||||||
| non-past (imperfect) indicative الْمُضَارِع |
m | — | — | yudbaru |
— | — | — | — | — | |||
| f | — | — | — | — | — | |||||||
| subjunctive الْمُضَارِع الْمَنْصُوب |
m | — | — | yudbara |
— | — | — | — | — | |||
| f | — | — | — | — | — | |||||||
| jussive الْمُضَارِع الْمَجْزُوم |
m | — | — | yudbar |
— | — | — | — | — | |||
| f | — | — | — | — | — | |||||||
References
- Steingass, Francis Joseph (1884), “دبر”, in The Student's Arabic–English Dictionary, London: W.H. Allen
Verb
دَبَرَ • (dabara) I, non-past يَدْبُرُ (yadburu)
- to turn the back
- to elapse, to pass (of time)
- to grow old, to age
- to veer to the west
- to be turned backwards
- to commemorate a deed or saying after one's death
- to fall behind the aim
- to take away
Conjugation
Conjugation of
دَبَرَ
(form-I sound, verbal nouns دَبْر or دُبُور)| verbal nouns الْمَصَادِر |
دَبْر or دُبُور dabr or dubūr | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| active participle اِسْم الْفَاعِل |
dābir | |||||||||||
| passive participle اِسْم الْمَفْعُول |
مَدْبُور madbūr | |||||||||||
| active voice الْفِعْل الْمَعْلُوم | ||||||||||||
| singular الْمُفْرَد |
dual الْمُثَنَّى |
plural الْجَمْع | ||||||||||
| 1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب | |||||
| past (perfect) indicative الْمَاضِي |
m | dabartu |
dabarta |
دَبَرَ dabara |
دَبَرْتُمَا dabartumā |
دَبَرَا dabarā |
dabarnā |
dabartum |
dabarū | |||
| f | dabarti |
dabarat |
دَبَرَتَا dabaratā |
dabartunna |
dabarna | |||||||
| non-past (imperfect) indicative الْمُضَارِع |
m | ʾadburu |
tadburu |
yadburu |
تَدْبُرَانِ tadburāni |
يَدْبُرَانِ yadburāni |
nadburu |
tadburūna |
yadburūna | |||
| f | tadburīna |
tadburu |
تَدْبُرَانِ tadburāni |
tadburna |
yadburna | |||||||
| subjunctive الْمُضَارِع الْمَنْصُوب |
m | ʾadbura |
tadbura |
yadbura |
تَدْبُرَا tadburā |
يَدْبُرَا yadburā |
nadbura |
تَدْبُرُوا tadburū |
يَدْبُرُوا yadburū | |||
| f | tadburī |
tadbura |
تَدْبُرَا tadburā |
tadburna |
yadburna | |||||||
| jussive الْمُضَارِع الْمَجْزُوم |
m | ʾadbur |
tadbur |
yadbur |
تَدْبُرَا tadburā |
يَدْبُرَا yadburā |
nadbur |
تَدْبُرُوا tadburū |
يَدْبُرُوا yadburū | |||
| f | tadburī |
tadbur |
تَدْبُرَا tadburā |
tadburna |
yadburna | |||||||
| imperative الْأَمْر |
m | udbur |
اُدْبُرَا udburā |
اُدْبُرُوا udburū |
||||||||
| f | udburī |
udburna | ||||||||||
| passive voice الْفِعْل الْمَجْهُول | ||||||||||||
| singular الْمُفْرَد |
dual الْمُثَنَّى |
plural الْجَمْع | ||||||||||
| 1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب | |||||
| past (perfect) indicative الْمَاضِي |
m | dubirtu |
dubirta |
دُبِرَ dubira |
دُبِرْتُمَا dubirtumā |
دُبِرَا dubirā |
dubirnā |
dubirtum |
dubirū | |||
| f | dubirti |
dubirat |
دُبِرَتَا dubiratā |
dubirtunna |
dubirna | |||||||
| non-past (imperfect) indicative الْمُضَارِع |
m | ʾudbaru |
tudbaru |
yudbaru |
تُدْبَرَانِ tudbarāni |
يُدْبَرَانِ yudbarāni |
nudbaru |
tudbarūna |
yudbarūna | |||
| f | tudbarīna |
tudbaru |
تُدْبَرَانِ tudbarāni |
tudbarna |
yudbarna | |||||||
| subjunctive الْمُضَارِع الْمَنْصُوب |
m | ʾudbara |
tudbara |
yudbara |
تُدْبَرَا tudbarā |
يُدْبَرَا yudbarā |
nudbara |
تُدْبَرُوا tudbarū |
يُدْبَرُوا yudbarū | |||
| f | tudbarī |
tudbara |
تُدْبَرَا tudbarā |
tudbarna |
yudbarna | |||||||
| jussive الْمُضَارِع الْمَجْزُوم |
m | ʾudbar |
tudbar |
yudbar |
تُدْبَرَا tudbarā |
يُدْبَرَا yudbarā |
nudbar |
تُدْبَرُوا tudbarū |
يُدْبَرُوا yudbarū | |||
| f | tudbarī |
tudbar |
تُدْبَرَا tudbarā |
tudbarna |
yudbarna | |||||||
References
- Steingass, Francis Joseph (1884), “دبر”, in The Student's Arabic–English Dictionary, London: W.H. Allen
Verb
دَبَرَ • (dabara) I, non-past يَدْبُرُ (yadburu)
Conjugation
Conjugation of
دَبَرَ
(form-I sound, verbal noun دَبْر)| verbal noun الْمَصْدَر |
دَبْر dabr | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| active participle اِسْم الْفَاعِل |
dābir | |||||||||||
| passive participle اِسْم الْمَفْعُول |
مَدْبُور madbūr | |||||||||||
| active voice الْفِعْل الْمَعْلُوم | ||||||||||||
| singular الْمُفْرَد |
dual الْمُثَنَّى |
plural الْجَمْع | ||||||||||
| 1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب | |||||
| past (perfect) indicative الْمَاضِي |
m | dabartu |
dabarta |
دَبَرَ dabara |
دَبَرْتُمَا dabartumā |
دَبَرَا dabarā |
dabarnā |
dabartum |
dabarū | |||
| f | dabarti |
dabarat |
دَبَرَتَا dabaratā |
dabartunna |
dabarna | |||||||
| non-past (imperfect) indicative الْمُضَارِع |
m | ʾadburu |
tadburu |
yadburu |
تَدْبُرَانِ tadburāni |
يَدْبُرَانِ yadburāni |
nadburu |
tadburūna |
yadburūna | |||
| f | tadburīna |
tadburu |
تَدْبُرَانِ tadburāni |
tadburna |
yadburna | |||||||
| subjunctive الْمُضَارِع الْمَنْصُوب |
m | ʾadbura |
tadbura |
yadbura |
تَدْبُرَا tadburā |
يَدْبُرَا yadburā |
nadbura |
تَدْبُرُوا tadburū |
يَدْبُرُوا yadburū | |||
| f | tadburī |
tadbura |
تَدْبُرَا tadburā |
tadburna |
yadburna | |||||||
| jussive الْمُضَارِع الْمَجْزُوم |
m | ʾadbur |
tadbur |
yadbur |
تَدْبُرَا tadburā |
يَدْبُرَا yadburā |
nadbur |
تَدْبُرُوا tadburū |
يَدْبُرُوا yadburū | |||
| f | tadburī |
tadbur |
تَدْبُرَا tadburā |
tadburna |
yadburna | |||||||
| imperative الْأَمْر |
m | udbur |
اُدْبُرَا udburā |
اُدْبُرُوا udburū |
||||||||
| f | udburī |
udburna | ||||||||||
| passive voice الْفِعْل الْمَجْهُول | ||||||||||||
| singular الْمُفْرَد |
dual الْمُثَنَّى |
plural الْجَمْع | ||||||||||
| 1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب | |||||
| past (perfect) indicative الْمَاضِي |
m | dubirtu |
dubirta |
دُبِرَ dubira |
دُبِرْتُمَا dubirtumā |
دُبِرَا dubirā |
dubirnā |
dubirtum |
dubirū | |||
| f | dubirti |
dubirat |
دُبِرَتَا dubiratā |
dubirtunna |
dubirna | |||||||
| non-past (imperfect) indicative الْمُضَارِع |
m | ʾudbaru |
tudbaru |
yudbaru |
تُدْبَرَانِ tudbarāni |
يُدْبَرَانِ yudbarāni |
nudbaru |
tudbarūna |
yudbarūna | |||
| f | tudbarīna |
tudbaru |
تُدْبَرَانِ tudbarāni |
tudbarna |
yudbarna | |||||||
| subjunctive الْمُضَارِع الْمَنْصُوب |
m | ʾudbara |
tudbara |
yudbara |
تُدْبَرَا tudbarā |
يُدْبَرَا yudbarā |
nudbara |
تُدْبَرُوا tudbarū |
يُدْبَرُوا yudbarū | |||
| f | tudbarī |
tudbara |
تُدْبَرَا tudbarā |
tudbarna |
yudbarna | |||||||
| jussive الْمُضَارِع الْمَجْزُوم |
m | ʾudbar |
tudbar |
yudbar |
تُدْبَرَا tudbarā |
يُدْبَرَا yudbarā |
nudbar |
تُدْبَرُوا tudbarū |
يُدْبَرُوا yudbarū | |||
| f | tudbarī |
tudbar |
تُدْبَرَا tudbarā |
tudbarna |
yudbarna | |||||||
References
- Steingass, Francis Joseph (1884), “دبر”, in The Student's Arabic–English Dictionary, London: W.H. Allen
Etymology 2
Perhaps cognate with Hebrew דִּבֵּר (“to speak”).
Verb
دَبَّرَ • (dabbara) II, non-past يُدَبِّرُ (yudabbiru)
- to arrange, to dispose, to plan, to prepare, to organize
- to set free
- to hatch (a plot), to contrive
- to direct, to manage, to regulate
Conjugation
Conjugation of
دَبَّرَ
(form-II sound)| verbal noun الْمَصْدَر |
tadbīr | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| active participle اِسْم الْفَاعِل |
مُدَبِّر mudabbir | |||||||||||
| passive participle اِسْم الْمَفْعُول |
مُدَبَّر mudabbar | |||||||||||
| active voice الْفِعْل الْمَعْلُوم | ||||||||||||
| singular الْمُفْرَد |
dual الْمُثَنَّى |
plural الْجَمْع | ||||||||||
| 1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب | |||||
| past (perfect) indicative الْمَاضِي |
m | dabbartu |
dabbarta |
دَبَّرَ dabbara |
دَبَّرْتُمَا dabbartumā |
دَبَّرَا dabbarā |
dabbarnā |
dabbartum |
dabbarū | |||
| f | dabbarti |
dabbarat |
دَبَّرَتَا dabbaratā |
dabbartunna |
dabbarna | |||||||
| non-past (imperfect) indicative الْمُضَارِع |
m | ʾudabbiru |
tudabbiru |
yudabbiru |
تُدَبِّرَانِ tudabbirāni |
يُدَبِّرَانِ yudabbirāni |
nudabbiru |
tudabbirūna |
yudabbirūna | |||
| f | tudabbirīna |
tudabbiru |
تُدَبِّرَانِ tudabbirāni |
tudabbirna |
yudabbirna | |||||||
| subjunctive الْمُضَارِع الْمَنْصُوب |
m | ʾudabbira |
tudabbira |
yudabbira |
تُدَبِّرَا tudabbirā |
يُدَبِّرَا yudabbirā |
nudabbira |
تُدَبِّرُوا tudabbirū |
يُدَبِّرُوا yudabbirū | |||
| f | tudabbirī |
tudabbira |
تُدَبِّرَا tudabbirā |
tudabbirna |
yudabbirna | |||||||
| jussive الْمُضَارِع الْمَجْزُوم |
m | ʾudabbir |
tudabbir |
yudabbir |
تُدَبِّرَا tudabbirā |
يُدَبِّرَا yudabbirā |
nudabbir |
تُدَبِّرُوا tudabbirū |
يُدَبِّرُوا yudabbirū | |||
| f | tudabbirī |
tudabbir |
تُدَبِّرَا tudabbirā |
tudabbirna |
yudabbirna | |||||||
| imperative الْأَمْر |
m | دَبِّرْ dabbir |
دَبِّرَا dabbirā |
dabbirū |
||||||||
| f | dabbirī |
dabbirna | ||||||||||
| passive voice الْفِعْل الْمَجْهُول | ||||||||||||
| singular الْمُفْرَد |
dual الْمُثَنَّى |
plural الْجَمْع | ||||||||||
| 1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب | |||||
| past (perfect) indicative الْمَاضِي |
m | dubbirtu |
dubbirta |
دُبِّرَ dubbira |
دُبِّرْتُمَا dubbirtumā |
دُبِّرَا dubbirā |
dubbirnā |
dubbirtum |
dubbirū | |||
| f | dubbirti |
dubbirat |
دُبِّرَتَا dubbiratā |
dubbirtunna |
dubbirna | |||||||
| non-past (imperfect) indicative الْمُضَارِع |
m | ʾudabbaru |
tudabbaru |
yudabbaru |
تُدَبَّرَانِ tudabbarāni |
يُدَبَّرَانِ yudabbarāni |
nudabbaru |
tudabbarūna |
yudabbarūna | |||
| f | tudabbarīna |
tudabbaru |
تُدَبَّرَانِ tudabbarāni |
tudabbarna |
yudabbarna | |||||||
| subjunctive الْمُضَارِع الْمَنْصُوب |
m | ʾudabbara |
tudabbara |
yudabbara |
تُدَبَّرَا tudabbarā |
يُدَبَّرَا yudabbarā |
nudabbara |
تُدَبَّرُوا tudabbarū |
يُدَبَّرُوا yudabbarū | |||
| f | tudabbarī |
tudabbara |
تُدَبَّرَا tudabbarā |
tudabbarna |
yudabbarna | |||||||
| jussive الْمُضَارِع الْمَجْزُوم |
m | ʾudabbar |
tudabbar |
yudabbar |
تُدَبَّرَا tudabbarā |
يُدَبَّرَا yudabbarā |
nudabbar |
تُدَبَّرُوا tudabbarū |
يُدَبَّرُوا yudabbarū | |||
| f | tudabbarī |
tudabbar |
تُدَبَّرَا tudabbarā |
tudabbarna |
yudabbarna | |||||||
References
- Steingass, Francis Joseph (1884), “دبر”, in The Student's Arabic–English Dictionary, London: W.H. Allen
- Wehr, Hans (1979), “دبر”, in J. Milton Cowan, editor, A Dictionary of Modern Written Arabic, 4th edition, Ithaca, NY: Spoken Language Services, →ISBN
Etymology 3
Noun
دَبْر • (dabr) m
- verbal noun of دَبَرَ (dabara) (form I)
Declension
Declension of noun دَبْر (dabr)
| Singular | basic singular triptote | ||
|---|---|---|---|
| Indefinite | Definite | Construct | |
| Informal | دَبْر dabr |
الدَّبْر ad-dabr |
دَبْر dabr |
| Nominative | دَبْرٌ dabrun |
الدَّبْرُ ad-dabru |
دَبْرُ dabru |
| Accusative | دَبْرًا dabran |
الدَّبْرَ ad-dabra |
دَبْرَ dabra |
| Genitive | دَبْرٍ dabrin |
الدَّبْرِ ad-dabri |
دَبْرِ dabri |
References
- Steingass, Francis Joseph (1884), “دبر”, in The Student's Arabic–English Dictionary, London: W.H. Allen
Etymology 4
Noun
دُبْر or دُبُر • (dubr or dubur) m (plural أَدْبَار (ʾadbār))
Declension
Declension of noun دُبْر (dubr); دُبُر (dubur)
| Singular | basic singular triptote | ||
|---|---|---|---|
| Indefinite | Definite | Construct | |
| Informal | دُبْر; دُبُر dubr; dubur |
الدُّبْر; الدُّبُر ad-dubr; ad-dubur |
دُبْر; دُبُر dubr; dubur |
| Nominative | دُبْرٌ; دُبُرٌ dubrun; duburun |
الدُّبْرُ; الدُّبُرُ ad-dubru; ad-duburu |
دُبْرُ; دُبُرُ dubru; duburu |
| Accusative | دُبْرًا; دُبُرًا dubran; duburan |
الدُّبْرَ; الدُّبُرَ ad-dubra; ad-dubura |
دُبْرَ; دُبُرَ dubra; dubura |
| Genitive | دُبْرٍ; دُبُرٍ dubrin; duburin |
الدُّبْرِ; الدُّبُرِ ad-dubri; ad-duburi |
دُبْرِ; دُبُرِ dubri; duburi |
| Dual | Indefinite | Definite | Construct |
| Informal | دُبْرَيْن; دُبُرَيْن dubrayn; duburayn |
الدُّبْرَيْن; الدُّبُرَيْن ad-dubrayn; ad-duburayn |
دُبْرَيْ; دُبُرَيْ dubray; duburay |
| Nominative | دُبْرَانِ; دُبُرَانِ dubrāni; duburāni |
الدُّبْرَانِ; الدُّبُرَانِ ad-dubrāni; ad-duburāni |
دُبْرَا; دُبُرَا dubrā; duburā |
| Accusative | دُبْرَيْنِ; دُبُرَيْنِ dubrayni; duburayni |
الدُّبْرَيْنِ; الدُّبُرَيْنِ ad-dubrayni; ad-duburayni |
دُبْرَيْ; دُبُرَيْ dubray; duburay |
| Genitive | دُبْرَيْنِ; دُبُرَيْنِ dubrayni; duburayni |
الدُّبْرَيْنِ; الدُّبُرَيْنِ ad-dubrayni; ad-duburayni |
دُبْرَيْ; دُبُرَيْ dubray; duburay |
| Plural | basic broken plural triptote | ||
| Indefinite | Definite | Construct | |
| Informal | أَدْبَار ʾadbār |
الْأَدْبَار al-ʾadbār |
أَدْبَار ʾadbār |
| Nominative | أَدْبَارٌ ʾadbārun |
الْأَدْبَارُ al-ʾadbāru |
أَدْبَارُ ʾadbāru |
| Accusative | أَدْبَارًا ʾadbāran |
الْأَدْبَارَ al-ʾadbāra |
أَدْبَارَ ʾadbāra |
| Genitive | أَدْبَارٍ ʾadbārin |
الْأَدْبَارِ al-ʾadbāri |
أَدْبَارِ ʾadbāri |
References
- Steingass, Francis Joseph (1884), “دبر”, in The Student's Arabic–English Dictionary, London: W.H. Allen
- Wehr, Hans (1979), “دبر”, in J. Milton Cowan, editor, A Dictionary of Modern Written Arabic, 4th edition, Ithaca, NY: Spoken Language Services, →ISBN
This article is issued from
Wiktionary.
The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike.
Additional terms may apply for the media files.