մկրտեմ
Old Armenian
Alternative forms
- մկրըտեմ (mkrətem)
Etymology
The origin is unknown. Related to մխրճեմ (mxrčem, “to dip, immerse”).[1] For the sense development compare Classical Syriac ܥܡܕ (ʿəmaḏ, “to immerse; to baptize”), Gothic 𐌳𐌰𐌿𐍀𐌾𐌰𐌽 (daupjan, “to dip, immerse; to baptize”).[2]
Verb
մկրտեմ • (mkrtem)
- (transitive) to wash, bathe
- (transitive, Christianity) to baptize
- վերստին մկրտել ― verstin mkrtel ― to rebaptize
- մկրտել արեամբ ― mkrtel areamb ― to be martyred
-
Conjugation
active
| infinitive | մկրտել (mkrtel) | participle | մկրտեցեալ, մկրտեալ (mkrtecʿeal, mkrteal) | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| causative | — | aorist stem | մկրտեց- (mkrtecʿ-) | ||||
| person | singular | plural | |||||
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | ||
| indicative | ես | դու | նա | մեք | դուք | նոքա | |
| present | մկրտեմ (mkrtem) | մկրտես (mkrtes) | մկրտէ (mkrtē) | մկրտեմք (mkrtemkʿ) | մկրտէք (mkrtēkʿ) | մկրտեն (mkrten) | |
| imperfect | մկրտէի, մկրտեի* (mkrtēi, mkrtei*) | մկրտէիր, մկրտեիր* (mkrtēir, mkrteir*) | մկրտէր (mkrtēr) | մկրտէաք, մկրտեաք* (mkrtēakʿ, mkrteakʿ*) | մկրտէիք, մկրտեիք* (mkrtēikʿ, mkrteikʿ*) | մկրտէին, մկրտեին* (mkrtēin, mkrtein*) | |
| aorist | մկրտեցի (mkrtecʿi) | մկրտեցեր (mkrtecʿer) | մկրտեաց (mkrteacʿ) | մկրտեցաք (mkrtecʿakʿ) | մկրտեցէք, մկրտեցիք (mkrtecʿēkʿ, mkrtecʿikʿ) | մկրտեցին (mkrtecʿin) | |
| subjunctive | ես | դու | նա | մեք | դուք | նոքա | |
| present | մկրտիցեմ (mkrticʿem) | մկրտիցես (mkrticʿes) | մկրտիցէ (mkrticʿē) | մկրտիցեմք (mkrticʿemkʿ) | մկրտիցէք (mkrticʿēkʿ) | մկրտիցեն (mkrticʿen) | |
| aorist | մկրտեցից (mkrtecʿicʿ) | մկրտեսցես (mkrtescʿes) | մկրտեսցէ (mkrtescʿē) | մկրտեսցուք (mkrtescʿukʿ) | մկրտեսջիք (mkrtesǰikʿ) | մկրտեսցեն (mkrtescʿen) | |
| imperatives | — | (դու) | — | — | (դուք) | — | |
| imperative | — | մկրտեա՛ (mkrteá) | — | — | մկրտեցէ՛ք (mkrtecʿḗkʿ) | — | |
| cohortative | — | մկրտեսջի՛ր (mkrtesǰír) | — | — | մկրտեսջի՛ք (mkrtesǰíkʿ) | — | |
| prohibitive | — | մի՛ մկրտեր (mí mkrter) | — | — | մի՛ մկրտէք (mí mkrtēkʿ) | — | |
| *rare | |||||||
mediopassive
| infinitive | մկրտել, մկրտիլ* (mkrtel, mkrtil*) | participle | մկրտեցեալ, մկրտեալ (mkrtecʿeal, mkrteal) | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| causative | — | aorist stem | մկրտեց- (mkrtecʿ-) | ||||
| person | singular | plural | |||||
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | ||
| indicative | ես | դու | նա | մեք | դուք | նոքա | |
| present | մկրտիմ (mkrtim) | մկրտիս (mkrtis) | մկրտի (mkrti) | մկրտիմք (mkrtimkʿ) | մկրտիք (mkrtikʿ) | մկրտին (mkrtin) | |
| imperfect | մկրտէի (mkrtēi) | մկրտէիր (mkrtēir) | մկրտէր, մկրտիւր (mkrtēr, mkrtiwr) | մկրտէաք (mkrtēakʿ) | մկրտէիք (mkrtēikʿ) | մկրտէին (mkrtēin) | |
| aorist | մկրտեցայ (mkrtecʿay) | մկրտեցար (mkrtecʿar) | մկրտեցաւ (mkrtecʿaw) | մկրտեցաք (mkrtecʿakʿ) | մկրտեցայք (mkrtecʿaykʿ) | մկրտեցան (mkrtecʿan) | |
| subjunctive | ես | դու | նա | մեք | դուք | նոքա | |
| present | մկրտիցիմ (mkrticʿim) | մկրտիցիս (mkrticʿis) | մկրտիցի (mkrticʿi) | մկրտիցիմք (mkrticʿimkʿ) | մկրտիցիք (mkrticʿikʿ) | մկրտիցին (mkrticʿin) | |
| aorist | մկրտեցայց (mkrtecʿaycʿ) | մկրտեսցիս (mkrtescʿis) | մկրտեսցի (mkrtescʿi) | մկրտեսցուք (mkrtescʿukʿ) | մկրտեսջիք (mkrtesǰikʿ) | մկրտեսցին (mkrtescʿin) | |
| imperatives | — | (դու) | — | — | (դուք) | — | |
| imperative | — | մկրտեա՛ց (mkrteácʿ) | — | — | մկրտեցարո՛ւք (mkrtecʿarúkʿ) | — | |
| cohortative | — | մկրտեսջի՛ր (mkrtesǰír) | — | — | մկրտեսջի՛ք (mkrtesǰíkʿ) | — | |
| prohibitive | — | մի՛ մկրտիր (mí mkrtir) | — | — | մի՛ մկրտիք (mí mkrtikʿ) | — | |
| *post-classical | |||||||
Derived terms
Terms derived from մկրտեմ (mkrtem)
|
|
|
Descendants
- Armenian: մկրտել (mkrtel)
References
- ↑ Ačaṙean, Hračʿeay (1977), “մկրտել”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), volume III, 2nd edition, Yerevan: University Press, page 331
- ↑ Ačaṙean, Hračʿeay (1977), “մխիրճ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), volume III, 2nd edition, Yerevan: University Press, page 329
Further reading
- Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1837), “մկրտեմ”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), volume II, Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 285bc
- Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “մկրտեմ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 480a
- Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “մկրտիմ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 480ab
This article is issued from
Wiktionary.
The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike.
Additional terms may apply for the media files.