αίρω

Etymology

Ancient Greek αἴρω (aírō).

• For sense remove: Semantic loan from French lever.
• For sense rise: Semantic loan from French élever.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈero/
• Hyphenation: αί‧ρω

Verb

αίρω • (aíro) (simple past ήρα, passive αίρομαι)

1. (learned) lift and carry

   Synonym: σηκώνω (sikóno, “I lift”)

   1. take up, assume (a burden)

      Ο Χριστός αίρει τις αμαρτίες του κόσμου.

      O Christós aírei tis amartíes tou kósmou.

      Christ takes upon himself the sins of the world.

2. remove (an obstacle), lift (a ban or an embargo), raise (a siege)

   αίρεται η παρεξήγηση ― aíretai i parexígisi ― the misunderstanding is resolved

   αίρεται ο στρατιωτικός νόμος ― aíretai o stratiotikós nómos ― the martial law is raised

   ήρθη ο αποκλεισμός ― írthi o apokleismós ― the blockade was raised

   Synonyms: απομακρύνω (apomakrýno), αφαιρώ (afairó)

   1. revoke, recall (a decision) (especially in legal terminology)
      • Η βουλή αίρει την εμπιστοσύνη της προς την κυβέρνηση.

        I voulí aírei tin empistosýni tis pros tin kyvérnisi.

        Parliament lifts its confidence to the government.

      • Το συμβούλιο αίρει τις κυρώσεις έναντι της χώρας.

        To symvoúlio aírei tis kyróseis énanti tis chóras.

        The council lifts sanctions on the country.

      • Το δικαστήριο μπορεί να άρει την ασυλία.

        To dikastírio boreí na árei tin asylía.

        The court may waive the immunity.

      Synonyms: ανακαλώ (anakaló), ακυρώνω (akyróno), καταργώ (katargó), παύω (pávo)

3. rise to a superior level
   • Στην Αναγέννηση η τέχνη αίρεται στην τελειότητα.

     Stin Anagénnisi i téchni aíretai stin teleiótita.

     In Renaissance art is lifted, rises to perfection.

   (expression)

   Αίρεται στο ύψος των περιστάσεων

   Aíretai sto ýpsos ton peristáseon

   [he/she/it] rises to the occasion (literal: to the height of the occasion).

   Synonym: εξυψώνω (exypsóno)

   Antonym: υποβιβάζω (ypovivázo)

Further reading

• αίρω in Triantafyllides, Hidryma (1998) Λεξικό της κοινής νεοελληνικής [Dictionary of Standard Modern Greek]
• Babiniotis, Georgios (2002) Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας [Modern Greek Dictionary] (in Greek), 2nd edition, Athens: Lexicology Centre