fíor
Irish
Pronunciation
- IPA(key): /fʲiːɾˠ/
- (Cois Fharraige) IPA(key): /fʲiəɾˠ/
Etymology 1
From Old Irish fír (“true”), from Proto-Celtic *wīros, from Proto-Indo-European *wēr-.
Adjective
fíor (genitive singular masculine fír, genitive singular feminine fíre, plural fíora, comparative fíre)
Declension
| Singular | Plural (m/f) | |||
|---|---|---|---|---|
| Positive | Masculine | Feminine | (strong noun) | (weak noun) |
| Nominative | fíor | fhíor | fíora; fhíora² | |
| Vocative | fhír | fíora | ||
| Genitive | fíre | fíora | fíor | |
| Dative | fíor; fhíor¹ |
fhíor; fhír (archaic) |
fíora; fhíora² | |
| Comparative | níos fíre | |||
| Superlative | is fíre | |||
¹ When the preceding noun is lenited and governed by the definite article.
² When the preceding noun ends in a slender consonant.
Synonyms
Derived terms
Noun
fíor f (genitive singular fíre, nominative plural fíora)
Declension
Second declension
|
Bare forms
|
Forms with the definite article
|
Derived terms
|
|
|
Verb
fíor (present analytic fíorann, future analytic fíorfaidh, verbal noun fíoradh, past participle fíortha)
- (transitive) Alternative form of fíoraigh (“verify”)
Conjugation
| singular | plural | relative | autonomous | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | ||||
| indicative | present | fíoraim | fíorann tú; fíorair† |
fíorann sé, sí | fíoraimid | fíorann sibh | fíorann siad; fíoraid† |
a fhíorann; a fhíoras / a bhfíorann*; a bhfíoras* |
fíortar |
| past | d'fhíor mé; d'fhíoras / fhíor mé‡; fhíoras‡ |
d'fhíor tú; d'fhíorais / fhíor tú; fhíorais‡ |
d'fhíor sé, sí / fhíor sé, sí‡ |
d'fhíoramar; d'fhíor muid / fhíoramar; fhíor muid‡ |
d'fhíor sibh; d'fhíorabhair / fhíor sibh; fhíorabhair‡ |
d'fhíor siad; d'fhíoradar / fhíor siad; fhíoradar‡ |
a d'fhíor / ar fhíor* |
fíoradh | |
| past habitual | d'fhíorainn / fhíorainn‡ |
d'fhíortá / fhíortᇠ|
d'fhíoradh sé, sí / fhíoradh sé, sí‡ |
d'fhíoraimis; d'fhíoradh muid / fhíoraimis; fhíoradh muid‡ |
d'fhíoradh sibh / fhíoradh sibh‡ |
d'fhíoraidís; d'fhíoradh siad / fhíoraidís; fhíoradh siad‡ |
a d'fhíoradh / ar fhíoradh* |
d'fhíortaí / fhíortaí‡ | |
| future | fíorfaidh mé; fíorfad |
fíorfaidh tú; fíorfair† |
fíorfaidh sé, sí | fíorfaimid; fíorfaidh muid |
fíorfaidh sibh | fíorfaidh siad; fíorfaid† |
a fhíorfaidh; a fhíorfas / a bhfíorfaidh*; a bhfíorfas* |
fíorfar | |
| conditional | d'fhíorfainn / fhíorfainn‡ |
d'fhíorfá / fhíorfᇠ|
d'fhíorfadh sé, sí / fhíorfadh sé, sí‡ |
d'fhíorfaimis; d'fhíorfadh muid / fhíorfaimis; fhíorfadh muid‡ |
d'fhíorfadh sibh / fhíorfadh sibh‡ |
d'fhíorfaidís; d'fhíorfadh siad / fhíorfaidís; fhíorfadh siad‡ |
a d'fhíorfadh / ar fhíorfadh* |
d'fhíorfaí / fhíorfaí‡ | |
| subjunctive | present | go bhfíora mé; go bhfíorad† |
go bhfíora tú; go bhfíorair† |
go bhfíora sé, sí | go bhfíoraimid; go bhfíora muid |
go bhfíora sibh | go bhfíora siad; go bhfíoraid† |
— | go bhfíortar |
| past | dá bhfíorainn | dá bhfíortá | dá bhfíoradh sé, sí | dá bhfíoraimis; dá bhfíoradh muid |
dá bhfíoradh sibh | dá bhfíoraidís; dá bhfíoradh siad |
— | dá bhfíortaí | |
| imperative | fíoraim | fíor | fíoradh sé, sí | fíoraimis | fíoraigí; fíoraidh† |
fíoraidís | — | fíortar | |
| verbal noun | fíoradh | ||||||||
| past participle | fíortha | ||||||||
* Indirect relative
† Archaic or dialect form
‡Dependent form
Etymology 2
From Old Irish figor, borrowed from Latin figūra.
Alternative forms
Noun
fíor f (genitive singular fíorach, nominative plural fíoracha)
Declension
Fifth declension
|
Bare forms
|
Forms with the definite article
|
Derived terms
|
|
|
|
Verb
fíor (present analytic fíorann, future analytic fíorfaidh, verbal noun fíoradh, past participle fíortha)
- (transitive) Alternative form of fíoraigh (“figure, outline; prefigure, symbolize; portend”)
Conjugation
| singular | plural | relative | autonomous | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | ||||
| indicative | present | fíoraim | fíorann tú; fíorair† |
fíorann sé, sí | fíoraimid | fíorann sibh | fíorann siad; fíoraid† |
a fhíorann; a fhíoras / a bhfíorann*; a bhfíoras* |
fíortar |
| past | d'fhíor mé; d'fhíoras / fhíor mé‡; fhíoras‡ |
d'fhíor tú; d'fhíorais / fhíor tú; fhíorais‡ |
d'fhíor sé, sí / fhíor sé, sí‡ |
d'fhíoramar; d'fhíor muid / fhíoramar; fhíor muid‡ |
d'fhíor sibh; d'fhíorabhair / fhíor sibh; fhíorabhair‡ |
d'fhíor siad; d'fhíoradar / fhíor siad; fhíoradar‡ |
a d'fhíor / ar fhíor* |
fíoradh | |
| past habitual | d'fhíorainn / fhíorainn‡ |
d'fhíortá / fhíortᇠ|
d'fhíoradh sé, sí / fhíoradh sé, sí‡ |
d'fhíoraimis; d'fhíoradh muid / fhíoraimis; fhíoradh muid‡ |
d'fhíoradh sibh / fhíoradh sibh‡ |
d'fhíoraidís; d'fhíoradh siad / fhíoraidís; fhíoradh siad‡ |
a d'fhíoradh / ar fhíoradh* |
d'fhíortaí / fhíortaí‡ | |
| future | fíorfaidh mé; fíorfad |
fíorfaidh tú; fíorfair† |
fíorfaidh sé, sí | fíorfaimid; fíorfaidh muid |
fíorfaidh sibh | fíorfaidh siad; fíorfaid† |
a fhíorfaidh; a fhíorfas / a bhfíorfaidh*; a bhfíorfas* |
fíorfar | |
| conditional | d'fhíorfainn / fhíorfainn‡ |
d'fhíorfá / fhíorfᇠ|
d'fhíorfadh sé, sí / fhíorfadh sé, sí‡ |
d'fhíorfaimis; d'fhíorfadh muid / fhíorfaimis; fhíorfadh muid‡ |
d'fhíorfadh sibh / fhíorfadh sibh‡ |
d'fhíorfaidís; d'fhíorfadh siad / fhíorfaidís; fhíorfadh siad‡ |
a d'fhíorfadh / ar fhíorfadh* |
d'fhíorfaí / fhíorfaí‡ | |
| subjunctive | present | go bhfíora mé; go bhfíorad† |
go bhfíora tú; go bhfíorair† |
go bhfíora sé, sí | go bhfíoraimid; go bhfíora muid |
go bhfíora sibh | go bhfíora siad; go bhfíoraid† |
— | go bhfíortar |
| past | dá bhfíorainn | dá bhfíortá | dá bhfíoradh sé, sí | dá bhfíoraimis; dá bhfíoradh muid |
dá bhfíoradh sibh | dá bhfíoraidís; dá bhfíoradh siad |
— | dá bhfíortaí | |
| imperative | fíoraim | fíor | fíoradh sé, sí | fíoraimis | fíoraigí; fíoraidh† |
fíoraidís | — | fíortar | |
| verbal noun | fíoradh | ||||||||
| past participle | fíortha | ||||||||
* Indirect relative
† Archaic or dialect form
‡Dependent form
Mutation
| Irish mutation | ||
|---|---|---|
| Radical | Lenition | Eclipsis |
| fíor | fhíor | bhfíor |
| Note: Some of these forms may be hypothetical. Not every possible mutated form of every word actually occurs. | ||
Further reading
- "fíor" in Foclóir Gaeilge-Béarla, An Gúm, 1977, by Niall Ó Dónaill.
- “1 fír” in Dictionary of the Irish Language, Royal Irish Academy, 1913–76.
- “2 figa(i)r, fiugair” in Dictionary of the Irish Language, Royal Irish Academy, 1913–76.
- “fíoġar” in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, Irish Texts Society, 2nd ed., 1927, by Patrick S. Dinneen.
- “fíor” in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, Irish Texts Society, 2nd ed., 1927, by Patrick S. Dinneen.
- Entries containing “fíor” in English-Irish Dictionary, An Gúm, 1959, by Tomás de Bhaldraithe.
- Entries containing “fíor” in New English-Irish Dictionary by Foras na Gaeilge.