cruach
Irish
Pronunciation
- IPA(key): /kɾˠuəx/
Etymology 1
Alternative forms
- cruadhach (obsolete)
Noun
cruach f (genitive singular cruach)
- steel (metal alloy)
Declension
Fourth declension
|
Bare forms (no plural of this noun)
|
Forms with the definite article
|
Derived terms
|
|
Etymology 2
From Old Irish crúach (“stack; mountain, hill”).
Noun
cruach f (genitive singular cruaiche, nominative plural cruacha)
Declension
Second declension
|
Bare forms
|
Forms with the definite article
|
Verb
cruach (present analytic cruachann, future analytic cruachfaidh, verbal noun cruachadh, past participle cruachta)
Conjugation
| singular | plural | relative | autonomous | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | ||||
| indicative | present | cruachaim | cruachann tú; cruachair† |
cruachann sé, sí | cruachaimid | cruachann sibh | cruachann siad; cruachaid† |
a chruachann; a chruachas / a gcruachann*; a gcruachas* |
cruachtar |
| past | chruach mé; chruachas | chruach tú; chruachais | chruach sé, sí | chruachamar; chruach muid | chruach sibh; chruachabhair | chruach siad; chruachadar | a chruach / ar chruach* |
cruachadh | |
| past habitual | chruachainn | chruachtá | chruachadh sé, sí | chruachaimis; chruachadh muid | chruachadh sibh | chruachaidís; chruachadh siad | a chruachadh / ar chruachadh* |
chruachtaí | |
| future | cruachfaidh mé; cruachfad |
cruachfaidh tú; cruachfair† |
cruachfaidh sé, sí | cruachfaimid; cruachfaidh muid |
cruachfaidh sibh | cruachfaidh siad; cruachfaid† |
a chruachfaidh; a chruachfas / a gcruachfaidh*; a gcruachfas* |
cruachfar | |
| conditional | chruachfainn | chruachfá | chruachfadh sé, sí | chruachfaimis; chruachfadh muid | chruachfadh sibh | chruachfaidís; chruachfadh siad | a chruachfadh / ar chruachfadh* |
chruachfaí | |
| subjunctive | present | go gcruacha mé; go gcruachad† |
go gcruacha tú; go gcruachair† |
go gcruacha sé, sí | go gcruachaimid; go gcruacha muid |
go gcruacha sibh | go gcruacha siad; go gcruachaid† |
— | go gcruachtar |
| past | dá gcruachainn | dá gcruachtá | dá gcruachadh sé, sí | dá gcruachaimis; dá gcruachadh muid |
dá gcruachadh sibh | dá gcruachaidís; dá gcruachadh siad |
— | dá gcruachtaí | |
| imperative | cruachaim | cruach | cruachadh sé, sí | cruachaimis | cruachaigí; cruachaidh† |
cruachaidís | — | cruachtar | |
| verbal noun | cruachadh | ||||||||
| past participle | cruachta | ||||||||
* Indirect relative
† Archaic or dialect form
Mutation
| Irish mutation | ||
|---|---|---|
| Radical | Lenition | Eclipsis |
| cruach | chruach | gcruach |
| Note: Some of these forms may be hypothetical. Not every possible mutated form of every word actually occurs. | ||
Further reading
- "cruach" in Foclóir Gaeilge-Béarla, An Gúm, 1977, by Niall Ó Dónaill.
- “1 crúach” in Dictionary of the Irish Language, Royal Irish Academy, 1913–76.
- Entries containing “cruach” in English-Irish Dictionary, An Gúm, 1959, by Tomás de Bhaldraithe.
- Entries containing “cruach” in New English-Irish Dictionary by Foras na Gaeilge.
Scottish Gaelic
Etymology 1
From Old Irish crúach (“stack of corn; rick; heap, conical pile; mountain, hill”).
Noun
cruach f (genitive singular cruaiche, plural cruachan)
Derived terms
- cho seasgair ri luchag ann an cruach (“snug as a bug in a rug”, literally “snug as a mouse in a haystack”)
Etymology 2
From Old Irish crúachaid (“heaps, piles”), from crúach (“heap, pile”).
Verb
cruach (past chruach, future cruachaidh, verbal noun cruachadh, past participle cruachte)
Mutation
| Scottish Gaelic mutation | |
|---|---|
| Radical | Lenition |
| cruach | chruach |
| Note: Some of these forms may be hypothetical. Not every possible mutated form of every word actually occurs. | |