मैत्रेय
Sanskrit
Etymology 1
From मैत्रि (maitri).
Adjective
मैत्रेय • (maitreya)
- friendly, benevolent (MBh.)
Declension
| Masculine a-stem declension of मैत्रेय | |||
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | मैत्रेयः (maitreyaḥ) | ||
| Gen. sg. | मैत्रेयस्य (maitreyasya) | ||
| Singular | Dual | Plural | |
| Nominative | मैत्रेयः (maitreyaḥ) | मैत्रेयौ (maitreyau) | मैत्रेयाः (maitreyāḥ) |
| Vocative | मैत्रेय (maitreya) | मैत्रेयौ (maitreyau) | मैत्रेयाः (maitreyāḥ) |
| Accusative | मैत्रेयम् (maitreyam) | मैत्रेयौ (maitreyau) | मैत्रेयान् (maitreyān) |
| Instrumental | मैत्रेयेण (maitreyeṇa) | मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) | मैत्रेयैः (maitreyaiḥ) |
| Dative | मैत्रेयाय (maitreyāya) | मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) | मैत्रेयेभ्यः (maitreyebhyaḥ) |
| Ablative | मैत्रेयात् (maitreyāt) | मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) | मैत्रेयेभ्यः (maitreyebhyaḥ) |
| Genitive | मैत्रेयस्य (maitreyasya) | मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) | मैत्रेयाणाम् (maitreyāṇām) |
| Locative | मैत्रेये (maitreye) | मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) | मैत्रेयेषु (maitreyeṣu) |
| Feminine ā-stem declension of मैत्रेय | |||
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | मैत्रेया (maitreyā) | ||
| Gen. sg. | मैत्रेयायाः (maitreyāyāḥ) | ||
| Singular | Dual | Plural | |
| Nominative | मैत्रेया (maitreyā) | मैत्रेये (maitreye) | मैत्रेयाः (maitreyāḥ) |
| Vocative | मैत्रेये (maitreye) | मैत्रेये (maitreye) | मैत्रेयाः (maitreyāḥ) |
| Accusative | मैत्रेयाम् (maitreyām) | मैत्रेये (maitreye) | मैत्रेयाः (maitreyāḥ) |
| Instrumental | मैत्रेयया (maitreyayā) | मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) | मैत्रेयाभिः (maitreyābhiḥ) |
| Dative | मैत्रेयायै (maitreyāyai) | मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) | मैत्रेयाभ्यः (maitreyābhyaḥ) |
| Ablative | मैत्रेयायाः (maitreyāyāḥ) | मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) | मैत्रेयाभ्यः (maitreyābhyaḥ) |
| Genitive | मैत्रेयायाः (maitreyāyāḥ) | मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) | मैत्रेयाणाम् (maitreyāṇām) |
| Locative | मैत्रेयायाम् (maitreyāyām) | मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) | मैत्रेयासु (maitreyāsu) |
| Neuter a-stem declension of मैत्रेय | |||
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | मैत्रेयम् (maitreyam) | ||
| Gen. sg. | मैत्रेयस्य (maitreyasya) | ||
| Singular | Dual | Plural | |
| Nominative | मैत्रेयम् (maitreyam) | मैत्रेये (maitreye) | मैत्रेयाणि (maitreyāṇi) |
| Vocative | मैत्रेय (maitreya) | मैत्रेये (maitreye) | मैत्रेयाणि (maitreyāṇi) |
| Accusative | मैत्रेयम् (maitreyam) | मैत्रेये (maitreye) | मैत्रेयाणि (maitreyāṇi) |
| Instrumental | मैत्रेयेण (maitreyeṇa) | मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) | मैत्रेयैः (maitreyaiḥ) |
| Dative | मैत्रेयाय (maitreyāya) | मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) | मैत्रेयेभ्यः (maitreyebhyaḥ) |
| Ablative | मैत्रेयात् (maitreyāt) | मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) | मैत्रेयेभ्यः (maitreyebhyaḥ) |
| Genitive | मैत्रेयस्य (maitreyasya) | मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) | मैत्रेयाणाम् (maitreyāṇām) |
| Locative | मैत्रेये (maitreye) | मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) | मैत्रेयेषु (maitreyeṣu) |
Etymology 2
From मित्रयु (mitrayu) (Pāṇ. 6-4, 174).
Noun
मैत्रेय • (maitreya) m
- patronymic of कौषारव (kauṣārava) (AitBr.)
- patronymic of ग्लाव (glāva) (ChUp.) (according to Sch. matronymic from मित्रा (mitrā))
- patronymic of various other men (MBh., Pur.)
- name of a bodhisattva and future Buddha (the 5th of the present age) (Lalit., MWB. 181 etc.)
- name of the विदूषक (vidūṣaka) in the मृच्च्हकटिका (mṛc-chakaṭikā)
- name of a grammarian (= मैत्रेयरक्षित (maitreya-rakṣita)) (Cat.)
- name of a particular mixed caste (= मैत्रेयक (maitreyaka)) (Kull. on Mn. X, 33)
Declension
| Masculine a-stem declension of मैत्रेय | |||
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | मैत्रेयः (maitreyaḥ) | ||
| Gen. sg. | मैत्रेयस्य (maitreyasya) | ||
| Singular | Dual | Plural | |
| Nominative | मैत्रेयः (maitreyaḥ) | मैत्रेयौ (maitreyau) | मैत्रेयाः (maitreyāḥ) |
| Vocative | मैत्रेय (maitreya) | मैत्रेयौ (maitreyau) | मैत्रेयाः (maitreyāḥ) |
| Accusative | मैत्रेयम् (maitreyam) | मैत्रेयौ (maitreyau) | मैत्रेयान् (maitreyān) |
| Instrumental | मैत्रेयेण (maitreyeṇa) | मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) | मैत्रेयैः (maitreyaiḥ) |
| Dative | मैत्रेयाय (maitreyāya) | मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) | मैत्रेयेभ्यः (maitreyebhyaḥ) |
| Ablative | मैत्रेयात् (maitreyāt) | मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) | मैत्रेयेभ्यः (maitreyebhyaḥ) |
| Genitive | मैत्रेयस्य (maitreyasya) | मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) | मैत्रेयाणाम् (maitreyāṇām) |
| Locative | मैत्रेये (maitreye) | मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) | मैत्रेयेषु (maitreyeṣu) |
References
- Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, page 834
This article is issued from
Wiktionary.
The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike.
Additional terms may apply for the media files.