भानु

Sanskrit

Etymology

From Proto-Indo-European *bʰeh₂- (“to shine, glow light”), whence भाति (bhā́ti, “to shine”). Cognates include Ancient Greek φῶς (phôs) and Latin iubar.

Noun

भानु • (bhānu) m, f

  1. ray of light, light
    • RV 1.92.1ab:
      एता उ त्या उषसः केतुमक्रत पूर्वे अर्धे रजसो भानुमञ्जते |
      etā u tyā uṣaḥ ketumakrata pūrve ardhe rajaso bhānumañjate |
      These Dawns have raised their banner; in the eastern half of the mid-air they spread abroad their shining light |
  2. brightness, splendour
  3. appearance
  4. the Sun
  5. king, prince
  6. (feminine) beautiful woman
  7. (plural) the Ādityas

Declension

Masculine u-stem declension of भानु
Nom. sg. भानुः (bhānuḥ)
Gen. sg. भानोः (bhānoḥ)
Singular Dual Plural
Nominative भानुः (bhānuḥ) भानू (bhānū) भानवः (bhānavaḥ)
Vocative भानो (bhāno) भानू (bhānū) भानवः (bhānavaḥ)
Accusative भानुम् (bhānum) भानू (bhānū) भानून् (bhānūn)
Instrumental भानुना (bhānunā) भानुभ्याम् (bhānubhyām) भानुभिः (bhānubhiḥ)
Dative भानवे (bhānave) भानुभ्याम् (bhānubhyām) भानुभ्यः (bhānubhyaḥ)
Ablative भानोः (bhānoḥ) भानुभ्याम् (bhānubhyām) भानुभ्यः (bhānubhyaḥ)
Genitive भानोः (bhānoḥ) भान्वोः (bhānvoḥ) भानूनाम् (bhānūnām)
Locative भानौ (bhānau) भान्वोः (bhānvoḥ) भानुषु (bhānuṣu)
Feminine u-stem declension of भानु
Nom. sg. भानुः (bhānuḥ)
Gen. sg. भानुवाः/ भानोः (bhānuvāḥ/ bhānoḥ)
Singular Dual Plural
Nominative भानुः (bhānuḥ) भानू (bhānū) भानवः (bhānavaḥ)
Vocative भानो (bhāno) भानू (bhānū) भानवः (bhānavaḥ)
Accusative भानुम् (bhānum) भानू (bhānū) भानूः (bhānūḥ)
Instrumental भान्वा (bhānvā) भानुभ्याम् (bhānubhyām) भानुभिः (bhānubhiḥ)
Dative भान्वै / भानवे (bhānvai / bhānave) भानुभ्याम् (bhānubhyām) भानुभ्यः (bhānubhyaḥ)
Ablative भानुवाः/ भानोः (bhānuvāḥ/ bhānoḥ) भानुभ्याम् (bhānubhyām) भानुभ्यः (bhānubhyaḥ)
Genitive भानुवाः/ भानोः (bhānuvāḥ/ bhānoḥ) भान्वोः (bhānvoḥ) भानूनाम् (bhānūnām)
Locative भान्वाम् / भानौ (bhānvām / bhānau) भान्वोः (bhānvoḥ) भानुषु (bhānuṣu)

Descendants

  • भानुचन्द्र (bhānucandra, “ray-moon”)

References

  • Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, page 751/1
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.