ئات

See also: يأت‎, يأب‎, یاب‎, and Appendix:Variations of "at"

Uyghur

Pronunciation

IPA^(key): /ɑt/

Etymology 1

Noun

ئات • (at) (plural ئاتلار‎ (atlar))

(zoology) horse
(chess) knight

Derived terms

Nouns derived from ئات (at) horse

ئات ئويۇنى‎ (at oyuni)
ئات ئېغىل‎ (at ëghil)
ئات باقار‎ (at baqar)
ئات بەيگىسى‎ (at beygisi)

ئات توپى‎ (at topi)
ئات قامچا‎ (at qamcha)
ئات قېچىر‎ (at qëchir)
ئات كۈچى‎ (at küchi)

ئاتلىق‎ (atliq)
ئات چاپار‎ (at chapar)
چاپارمەن‎ (chaparmen)

Verbs derived from ئات (at) horse

ئات سالماق‎ (at salmaq)
ئات قويماق‎ (at qoymaq)

ئاتنى سوۋۇتماق‎ (atni sowutmaq)
ئات چاپتۇرماق‎ (at chapturmaq)

ئات چاپماق‎ (at chapmaq)

Proverbs derived from ئات (at) horse

ئات ئايلىخانغا، يول سارىخانغا‎ (at aylixangha, yol sarixangha)
ئات ئايلىنىپ ئوقۇرىنى تاپار‎ (at aylinip oqurini tapar)
ئات ئورۇق، يول يىراق‎ (at oruq, yol yiraq)
ئات تاپقىچە ئىگەر تاپ‎ (at tapqiche iger tap)
ئاتتىن چۈشتۈڭ - ئېتەككە چۈشتۈڭ‎ (attin chüshtüng - ëtekke chüshtüng)
ئاتتىن چۈشسىمۇ، ئۈزەڭگىدىن چۈشمەيدۇ‎ (attin chüshsimu, üzenggidin chüshmeydu)

ئات تەپكەنگە ئات چىدايدۇ‎ (at tepkenge at chidaydu)
ئات كەينىگە مىنگەشمە، مىنگەشكەندىن كېيىن ۋاي دېمە‎ (at keynige mingeshme, mingeshkendin këyin way dëme)
ئاتمۇ ئۆلمىسۇن، ھارۋىمۇ سۇنمىسۇن‎ (atmu ölmisun, harwimu sunmisun)
ياخشى ئاتقا بىر قامچا، يامان ئاتقا مىڭ قامچا‎ (yaxshi atqa bir qamcha, yaman atqa ming qamcha)
ياخشى ئاتقا قامچا كېرەك ئەمەس‎ (yaxshi atqa qamcha kërek emes)

Related terms

Terms related to the number of ئات (at) horses

توپ‎ (top)

تۇياق‎ (tuyaq)

يىلقا‎ (yilqa)

Terms related to the age and sex of ئات (at) horses

ئايغىر‎ (ayghir)
بايتال‎ (baytal)
بىيە‎ (biye)

تاي‎ (tay)
تايچاق‎ (taychaq)
دۆنەنچىن‎ (dönenchin)

دۆنەنچىنبىيە‎ (dönenchinbiye)
غۇنان‎ (ghunan)

قۇلان‎ (qulan)
ياباغۇ‎ (yabaghu)

Terms related to the color of ئات (at) horse

ئاق بوز‎ (aq boz)
بوز‎ (boz)

سۈر‎ (sür)
قارا تورۇق‎ (qara toruq)

كۈرەڭ‎ (küreng)

چىلان تورۇق‎ (chilan toruq)

Terms related to the action of ئات (at) horse

ئاياڭدىماق‎ (ayangdimaq)
بۇلاڭلىماق‎ (bulanglimaq)
بۈلكۈرمەك‎ (bülkürmek)

سوكۇلدىماق‎ (sokuldimaq)
كىتىڭلىماق‎ (kitinglimaq)

ماڭماق‎ (mangmaq)
پايپاڭدىماق‎ (paypangdimaq)

چاپتۇرماق‎ (chapturmaq)
چاپماق‎ (chapmaq)

Etymology 2

Noun

ئات • (at) (plural ئاتلار‎ (atlar))

a name
‏ئېتىڭىز نېمە؟‎‎ ― 'ëtingiz nëme? ― what's your name?
title
(grammar) a noun, term
‏تۈرداش ئات‎‎ ― türdash 'at ― nouns of the same type

Derived terms

Terms derived from ئات (at) name

ئات قويماق‎ (at qoymaq)

Etymology 3

Verb

ئات • (at)

second-person singular imperative of ئاتماق‎ (atmaq)

This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

Chess pieces in Uyghur · شاھمات ئۇرۇقلىرى‎ (shahmat uruqliri) (layout · text)

شاھ‎ (shah) ، پادىشاھ‎ (padishah)	فەرزىن‎ (ferzin) ، گەردە‎ (gerde)	رۇخ‎ (rux) ، توپ‎ (top) ، توركا‎ (torka)	پىل‎ (pil) ، ئوفىسسىر‎ (ofissir)	ئات (at)	پىيادە‎ (piyade) ، پىچكا‎ (pichka)